ကုိယ့္ကုိကုိယ္ ေျဖျခင္း သုိ႔မဟုတ္ ကဗ်ာအင္တာဗ်ဴးကိုေျဖျခင္း
ပန္းအလကၤာစာေပမဂၢဇင္း အမွတ္ ၆၊ ၂၀၁၀ ဇူလုိင္လထုတ္ စာမ်က္ႏွာ ၆၈မွ ၇၁ အထိ ေဖာ္ျပ ထားေသာ ေဇယ်ာလင္း ေရးသားသည့္ ကဗ်ာအင္တာဗ်ဴး ေမးခြန္း ၆၄ ခုကုိ ေျဖသည္ မည္သူ ကမွ် ေျဖခုိင္းျခင္းမဟုတ္ေသာ္လည္း ကုိယ့္အေျခကုိ ကုိယ္တုိင္သိခ်င္လုိ႔ ေျဖၾကည့္ျခင္းပါ။ ေမးခြန္းေတြကုိ ျပန္မေရးေတာ့ဘဲ၊ ေမးခြန္းက နံပါတ္စဥ္ေတြကုိသာ နံပါတ္စဥ္တပ္ၿပီး ေျဖၾကည့္ ပါတယ္။ (လင္းေ၀းခက္)
၁။ ယေန႔ျမန္မာရႈခင္းမွာ မိမိကုိမိမိ ကဗ်ာစိတ္ပါ၀င္စားသူ ေနရာမွာ ခ်ထားပါတယ္။ မိမိေနရာ ဟာ ပရိသတ္ေတြနဲ႔ အတူတူပါပဲ။
၂။ ကဗ်ာဟာ ကဗ်ာေရးသူရဲ႕ ကုိယ္ေတြ႔ျဖစ္ရပ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အေတြ႔အႀကဳံခံစားမႈ လည္း ျဖစ္တယ္။ ကုိယ့္ေတြ႔ျဖစ္ရပ္မဟုတ္ဘဲ ေရးတဲ့ကဗ်ာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ကုိယ္တုိင္ မႀကဳံေတြ႔ ရတဲ့ ခံစားမႈေတြကုိလည္း ေရးၾကတဲ့ ကဗ်ာေတြ ရွိပါတယ္။
၃။ ကဗ်ာေရးသူရဲ႕ ကဗ်ာနဲ႔ကဗ်ာေရးျခင္းအလုပ္ဟာ ေန႔စဥ္ဘ၀နဲ႔ ထိေတြ႔ ဆက္စပ္ေနပါတယ္။ လုံး၀ ကင္းလြတ္ေနတဲ့ ကဗ်ာမရွိပါဘူး။ (ဘယ္လုိ ဆက္စပ္ပါသလဲ ဆုိတာ ေျပာရခက္ေပမယ့္ ဘယ္ေလာက္ ဆက္စပ္ေနသလဲ ဆုိရင္ေတာ့ ၁၀၀% ဆက္စပ္ေနတယ္လို႔ ေျပာလုိ႔ရပါတယ္)
၄။ အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ ကုိယ့္အတြက္ ကုိယ္ေရးတာပါ။ (ေရးၿပီးမွ တျခားသူေတြကုိ ေပးဖတ္ တာ၊ စာမ်က္ႏွာေပၚတင္တာက ေနာက္ဆက္ ကိစၥပါ။
၅။ ကုိယ္ေျပာခ်င္တာကုိ စကားေျပနဲ႔ ေျပာလုိ႔ မရလုိ႔ ကဗ်ာနဲ႔ ေရး(ေျပာ)တာပါ။ စကားေျပနဲ႔ ေျပာလုိ႔ ရ ေပမယ့္လည္း ကဗ်ာနဲ႔ ေျပာခ်င္လုိ႔ ကဗ်ာ ေရးရတာလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
၆။ ကၽြန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ Experiment ကုိ ကဗ်ာမွာ စမ္းသပ္တာလုိ႔ နားလည္ပါတယ္။ စမ္း သပ္ကဗ်ာအမ်ဳိးအစားကုိလည္း စာမ်က္ႏွာေပၚ ေတြ႕လာရတဲ့ေနာက္ပုိင္း စမ္းသပ္ကဗ်ာ အမ်ဳိး အစား ကဗ်ာရွိေၾကာင္းနဲ႔ စမ္းသပ္ကဗ်ာေတြ ဖတ္ရတာလည္း အရသာရွိတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ စမ္းသပ္ကဗ်ာအမ်ဳိးအစား ကဗ်ာ မေရးဖူးေပမယ့္ စကားေျပကဗ်ာကို စမ္းသပ္ ေရးဖူးပါ တယ္။ အေတြးတစ္စအေပၚ အေျခခံၿပီး အဲဒီအေတြးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စကားလုံးေတြကုိ ကဗ်ာျဖစ္လာ မလားလုိ႔ စမ္းသပ္ၾကည့္ဖူးပါတယ္။
၇။ ကဗ်ာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ သိမႈဗဟုသုတ knowledge နဲ႔ အတတ္ skill တုိ႔ကုိ သင္ယူတတ္ ေျမာက္ဖုိ႔ လုိတယ္လုိ႔ထင္ပါတယ္။ အႏၱရာယ္ မရွိပါ။
၈။ ကဗ်ာေရးသူဟာ ကဗ်ာေပၚမွာရယ္၊ ကဗ်ာေရးျခင္းေပၚမွာရယ္ တာ၀န္ရွိပါတယ္။ ဘာတာ ၀န္ေတြလဲ ဆုိေတာ့ မိမိေရးလုိက္တဲ့ ကဗ်ာမွာ စကားလုံးတစ္လုံး ပုိမေနေအာင္/ လုိမေန ေအာင္ရယ္က အစ ကဗ်ာ ျဖစ္ေအာင္ အဆုံး တာ၀န္ ရွိပါတယ္။ ဘယ္သူကမွ ေပးတဲ့ တာ၀န္ မဟုတ္ဘူး။ ကဗ်ာေရးသူ ကုိယ္ဘာသာကုိယ္ ေပးတဲ့/ယူရတဲ့ တာ၀န္ပါ။
၉။ ကဗ်ာေရးရင္ ဘယ္လုိ၊ ဘယ္ ဘာသာစကားနယ္ပယ္ အသုံးအႏႈန္းပဲ သုံးၿပီး ဘယ္နယ္ ပယ္ အသုံး အႏႈန္းေတြကုိေတာ့ ေရွာင္မယ္ဆုိတာမ်ဳိး လုိသလား ဆုိေတာ့ ကုိယ္ ဘာကဗ်ာေရးေန သလဲ၊ ဘယ္အေၾကာင္းအရာေပၚ ေရးေနသလဲ အေပၚ မူတည္ပါတယ္။ ကုိယ္ေရးတဲ့ ကဗ်ာနဲ႔ ပတ္သက္ ဆက္စပ္တဲ့ ဘာသာစကား/စကားလုံးေတြကုိပဲ သုံးပါတယ္။
၁၀။ တခ်ဳိ႕ ကဗ်ာကုိ သုံးၿပီး၊ တခ်ဳိ႕ကဗ်ာမွာ မသုံးပါ။
၁၁။ ကိုယ္ေရးတဲ့ကဗ်ာဟာ ျပင္ပေလာကကုိ ထင္ဟပ္ပါတယ္။ ဘာေတြကို ဘယ္လုိ ထင္ဟပ္ သလဲ ဆုိေတာ့ ေရးတဲ့ကဗ်ာေတြေပၚမွာပဲ မူတည္တယ္။ တခ်ဳိ႕ကဗ်ာဆုိရင္ တမင္ထင္ဟပ္ ေအာင္ကို ေရးပါတယ္။
၁၂။ ပုိ႔စ္ေမာ္ဒန္သီအုိရီအခ်ဳိ႕ေျပာသလုိ ကဗ်ာထဲက စာသားေတြဟာ ျပင္ပကုိ မညႊန္းဘဲ အျခား စာသားေတြ၊ စကားလုံးေတြ၊ အညႊန္းေတြကုိပဲ ျပန္ညႊန္းတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ကဗ်ာဟာ ျပင္ပ ေလာကကို မထင္ဟပ္ဘူး ဆုိတာ လက္မခံပါဘူး။ ဒါဟာ ဖတ္သူရဲ႕ အေျခအေနေပၚလည္း မူတည္ပါတယ္။
၁၃။ ပတ္သက္မႈ ရွိတယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ကုိယ္သိလုိက္ရတဲ့ ကဗ်ာအျမင္၊
အမ်ဳိးအစား၊ ဗ်ဴဟာ၊ တကၠနိ စတဲ့အေျပာင္းအလဲေတြေၾကာင့္ ကုိယ္လက္ခံထားတဲ့
ကဗ်ာအျမင္ေတြ ေျပာင္းလဲသြားသလုိ ေရးတ့ဲ ကဗ်ာေတြ ေျပာင္းလဲသြားပါတယ္။
၁၄။ ေရြးခ်ယ္စီမံၿပီး အစီအစဥ္တက် ျပဳလုပ္ေရးသားတာပါ။ ရင္ထဲရွိတာ ေရးခ်လုိက္တာေတာ့ ကဗ်ာေရးခါစ ကာလမွာ ရွိခဲ့ေပမယ့္ ေနာက္ပုိင္းမွာ မရွိေတာ့ပါ။
၁၅။ ယေန႔ ျမန္မာရႈခင္းကုိ အျပည့္အ၀ စိတ္၀င္စားပါတယ္။
၁၆။ ဒီေမးခြန္းကုိ ေျဖရမွာေတာ့ နည္းနည္းရွည္မယ္။ တစ္ေၾကာင္းတည္း ေျဖၾကည့္ရရင္ေတာ့ အမ်ဳိးသမီးေတြက လုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြ မ်ားတယ္ဗ်၊ ဘ၀ကိုလည္း အသုံးခ်တန္ဖုိးနဲ႔ တြက္ ခ်က္ ေနထုိင္ၾကတာ။ ႏုိင္ငံတကာမွာေတာ့ ကဗ်ာဆရာ/ဆရာမ ဘယ္အခ်ဳိးေလာက္ ရွိမယ္ ဆုိတာ မသိေပမယ့္ ဘာသာျပန္ကဗ်ာေတြ ဖတ္ရတာမွာလည္း ကဗ်ာဆရာမေတြထက္ ကဗ်ာ ဆရာ ေတြရဲ႕ ကဗ်ာေတြကုိပဲ ပုိဖတ္ရတယ္။ ျပန္ဆုိေပးတဲ့ သူေတြကလည္း ေယာက္်ားေတြ ျဖစ္ေနလုိ႔လား ေတာ့ မသိဘူး။ လူမႈလက္ေတြ႕ဘ၀မွာေတာ့ ဘယ္လူတန္းစားပဲၾကည့္ၾကည့္ မိန္းမေတြ လုပ္ရတဲ့ အလုပ္က ေယာက္်ားေတြထက္ ပုိမ်ားတာေတာ့ အမွန္ပါပဲ။ ဟုိတစ္ေလာ ကပဲ စစ္တမ္း တစ္ေစာင္မွာ ေယာက္်ားေတြ အနားယူခ်ိန္က မိန္းမေတြထက္ ပိုမ်ားတယ္တဲ့။ ေယာက္်ားေတြနဲ႔တင္ ဒီေလာက္ ရႈပ္ေနတာ မိန္းမေတြ မ်ားလာရင္ ပုိရႈပ္ကုန္မွာမစုိးရိမ္ဘူးလား။
၁၇။ ျမန္မာ့အနာဂတ္ ျမန္မာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာ ကဗ်ာရဲ႕ အခန္းက႑က အေရးပါတယ္ဆုိတဲ့ ေနရာရဲ႕ ထိပ္ဆုံးနားမွာ မရွိသလုိ၊ အေရးမပါဘူးဆိုတဲ့ ေနရာရဲ႕ ေနာက္ဆုံးနားမွာလည္း မရွိပါဘူး။ ဘယ္ေခတ္ကာလ ေရာက္ေရာက္ ဘယ္အေျခအေနမ်ဳိးမွာပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ကဗ်ာဟာက႑ တစ္ခုအေနနဲ႔ရွိေန၊ သတ္မွတ္ထားၾကမွာပါ။ မီဒီယာသမားေတြကလည္း ကဗ်ာကုိေဖာ္ျပသင့္တဲ့ အခ်ိန္၊ ေဖာ္ျပလုိ႔ ရမယ့္ေနရာတုိင္း/အခ်ိန္တုိင္းမွာ ေဖာ္ျပၾကပါတယ္။ သတင္းဦးစားေပး ဂ်ာ နယ္ ျဖစ္တဲ့ (Weekly Eleven လား၊ By weekly Eleven လား) ဂ်ာနယ္မွာေတာင္ ေဖေဖာ္၀ါရီ လထဲမွာ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ေဖာ္ျပခဲ့ေသးတယ္။ က်န္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြမွာ ကုမုျဒာဂ်ာနယ္မွာကဗ်ာ ေဖာ္ျပ တာေတြ႕ရတယ္။
၁၈။ ကဗ်ာဆရာဟာ ကဗ်ာကလြဲလုိ႔ ကဗ်ာေ၀ဖန္ေရး၊ ေဆာင္းပါး၊ ဖတ္ညႊန္းစတဲ့ စကားေျပ ေတြ မေရးရဘူးဆုိတာ လက္မခံပါဘူး။
၁၉။ စကားေျပကဗ်ာကုိ ကဗ်ာအမ်ဳိးအစားတစ္ခုအျဖစ္ ျမင္ပါတယ္။ စကားေျပကဗ်ာဆုိၿပီး ေရး ဖူးပါတယ္။
၂၀။ ကုိယ့္ကဗ်ာတုိင္းကုိ ဘယ္ကဗ်ာကေတာ့ ဘယ္လုိအမ်ဳိးအစားလုိ႔ အနီးစပ္ဆုံးသတ္ မွတ္တာ ရွိပါတယ္။ တစ္ခါတစ္ရံ ေရးဖူးပါတယ္။ တစ္ခါမွာေတာ့ ကဗ်ာၿပီးေအာင္ မေရးဖူးပါ။
၂၁။ ကုိယ္ေရးတဲ့ကဗ်ာကုိ ဘာေခါင္းစဥ္၊ ဘာေလဘယ္ေအာက္ တပ္ထားလုိ႔ ကုိယ့္ကဗ်ာကုိ ဘာကဗ်ာအမ်ဳိးအစားလုိ႔ ေျပာလုိ႔ရပါတယ္။
၂၂။ ကို္ယ္ဖတ္ဖူးတဲ့ သူမ်ားကဗ်ာေတြထဲက နည္းအခ်ဳိ႕ကုိ ယူသုံးရင္ အဲဒီနည္းေတြရဲ႕ ေနာက္ ကြယ္က ကဗ်ာေဗဒကုိ သိစရာလုိတယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။
၂၃။ ႏုိင္ငံတကာကဗ်ာေတြကုိ မူရင္းဘာသာစကား(တျခား ဘာသာစကားေတြနဲ႔ မဖတ္ဖူး ေပ မယ့္ ) အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ ေရးထားတဲ့ ကဗ်ာေတြ ေတြ႕ရင္ ဖတ္ၾကည့္တယ္။ (ဖတ္တာမဟုတ္ ပါ) ဖတ္ၾကည့္တာပါ။
၂၄။ ႏုိင္ငံတကာ ဘာသာျပန္ကဗ်ာရဲ႕ အခန္းက႑ကုိ အေရးႀကီးတဲ့က႑တစ္ခုလုိ႔ ျမင္ပါ တယ္။ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္တေလ ဘာသာျပန္ေဖာ္ျပတာနဲ႔ ကဗ်ာေဗဒတစ္ခုလုံး မိတ္ဆက္ေပးျခင္း က လက္ရွိျမန္မာကဗ်ာအေပၚ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ အႀကီးအက်ယ္ရွိပါတယ္။ အဲဒီကဗ်ာေဗဒ တစ္ခုက ျမန္မာျပည္က ကဗ်ာနဲ႔ ပတ္သက္သူေတြအေပၚ သက္ေရာက္မႈ တစ္ခုခုရွိခဲ့ရင္ ျမန္မာ ကဗ်ာေလာက ၅၀% ေလာက္ ေျပာင္းလဲသြားႏုိင္ပါတယ္။
၂၅။ ႏုိင္ငံတကာ ဘာသာျပန္ကဗ်ာကုိ ကုိယ္ေရးတဲ့ ကဗ်ာေတြနဲ႔ ယွဥ္ၿပီး မဖတ္ပါဘူး။
၂၆။ ကဗ်ာဆရာက (ဒီေနရာမွာ ကုိယ္က ဘယ္သူ႔ကို ကဗ်ာဆရာလုိ႔ သတ္မွတ္ထားသလဲ ဆုိ တာ လည္း အေရးႀကီးတယ္) သူေရးတဲ့စာသားကုိ ကဗ်ာလုိ႔ သတ္မွတ္ရင္ ကဗ်ာအျဖစ္ နဲ႔ ဖတ္ရႈခံစားပါတယ္။ ကဗ်ာျဖစ္/မျဖစ္ကိုေရာအမ်ားလက္ခံထားတဲ့ ေသခ်ာတိက်တဲ့ စံႏႈန္း/ သတ္မွတ္ခ်က္ရွိလုိ႔လား။ (အမ်ားလက္ခံထားတဲ့ ေသခ်ာတိက်တဲ့ စံႏႈန္း/သတ္မွတ္ခ်က္ ဆိုတာ ဘာလဲ/ဘယ္လုိ လုိ႔ ထပ္ေတာ့ မေမးေတာ့နဲ႔ေနာ္။)
၂၇။ ကဗ်ာဟာ လူအမ်ားစု ဖတ္တာလည္း မဟုတ္၊ ႀကဳိက္ႏွစ္သက္တာလည္း မဟုတ္၊ ႀကဳိက္ ႏွစ္သက္တာလည္း မဟုတ္ဘဲနဲ႔ ဘာျဖစ္လုိ႔ ကဗ်ာေရးေနတာလဲ ဆုိေတာ့ ၁။ ေရးခ်င္လုိ႔။ ၂။ မ ေရးရ မေနႏုိင္လုိ႔။
၂၈။ ရန္ကုန္အေျခစုိက္ ကဗ်ာဆရာေတြနဲ႔ နယ္ကဗ်ာဆရာေတြ ၾကားမွာ ကဗ်ာနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ကြဲျပား ျခားနားခ်က္ေတြ ရွိတယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ကဗ်ာနဲ႔ တစ္ခုခု ျဖစ္ၿပီဆုိရင္ ၊ စာမ်က္ႏွာေပၚ ပါၿပီဆုိရင္ ရန္ကုန္မွာက အလြယ္တကူ မဟုတ္ေတာင္ ရွာလုိ႔ ေဖြလုိ႔ရတယ္။ နယ္မွာက အဓိက စာအုပ္တုိင္ မေရာက္တာပါပဲ။ စာမ်က္ႏွာေပၚ တရား၀င္ မေရာက္ခဲ့ေပမယ့္ ကဗ်ာဆရာ ေဖာ္ေ၀း
ေျပာခဲ့တဲ့ စကားတစ္ ခြန္း ရွိပါတယ္။ ေတာမွာေနၿပီးေတာ့ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာေရးလုိ႔ မရဘူး။ ေမာ္ဒန္ ကဗ်ာေရးခ်င္ရင္ ေတာ့ ၿမဳိ႕ျပမွာ ေနရမယ္။ ကဗ်ာဆရာေဖာ္ေ၀း ေျပာခဲ့တာက ေမာ္ဒန္ေနာ္၊ ေခတ္ေပၚ မဟုတ္ ဘူး။ ၿမဳိ႕ျပေနာ္၊ ရန္ကုန္လုိ႔ မေျပာဘူး။ ဒါေပမယ့္ တျခားၿမဳိ႕ႀကီးေတြ ၿမဳိ႕ျပ ျဖစ္ၿပီလားဆုိတာေတာ့ မသိပါဘူး။ ဘာသာစကား ကဗ်ာကေတာ့ နယ္ကေနလည္း ေရးလုိ႔ ရ ေလာက္မယ္ ထင္ပါ တယ္။
၂၉။ အဲဒါကေတာ့ ကုိယ့္ေရြးခ်ယ္မႈနဲ႔ ကုိယ္ပါပဲ။ မေရးတဲ့သူကိုလည္း ဘာေၾကာင့္မေရးသလဲ လုိ႔ အျပစ္တင္လုိ႔ မရသလုိ၊ ေရးေနတဲ့ သူေတြကုိလည္း ဘာေၾကာင့္ေရးရသလဲလုိ႔ အျပစ္မတင္ သင့္ပါဘူး။
၃၀။ ကဗ်ာဆုေပးျခင္းကုိ ေကာင္းေသာအလုပ္တစ္ခုလုိ႔ ျမင္ပါတယ္။ ကဗ်ာဆု ခ်ီးျမင့္ေရြးခ်ယ္ ေရးအဖြဲ႕ကိုေတာ့ ေပးတဲ့ ကဗ်ာဆုနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ခ်ီးျမင့္ေရြး ခ်ယ္သူမ်ားေပါ့။ ဆုေတြ မ်ားလာရင္ ဆုေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕ေတြ မ်ားလာမွာပါပဲ။ ဆုနာမည္ခ်င္း မတူသလုိ၊ ဆုေရြးခ်ယ္ ေရး အဖြဲ႕ေတြလည္း တူမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ေရြးခ်ယ္ခံရတဲ့ ကဗ်ာေတြလည္း တူမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ရသကမ္းေျခက ေရြးရင္ ရသကမ္းေျခက ေရြးတဲ့ ကဗ်ာေပါ့။ ေရႊအျမဳေတက ေရြးရင္ ေရႊအျမဳ ေတက ေရြးတဲ့ ကဗ်ာေပါ့။ ကဗ်ာဆုရရွိသူေတြအတြက္ ၀မ္းသာပါတယ္။ တစ္ေထာင္ကစလုိ႔ သိန္းဂဏန္းအထိ ေငြေၾကးေတြက ကဗ်ာဆရာေတြအတြက္ ဘ၀ေျပာင္းမသြားေပမယ့္ ဆုရခဲ့ တဲ့ ကဗ်ာဆရာေတြ အားလုံးကုိယ္စား ၀မ္းသာပါတယ္။
၃၁။ ကဗ်ာဟာ အေပ်ာ္ဖတ္ စာေပမဟုတ္ေပမယ့္ ေဖ်ာ္ေျဖေရးထဲ အက်ဳံး၀င္ပါတယ္။
၃၂။ ကုိယ္ေရးၿပီးတဲ့ ကဗ်ာတစ္ပုဒ္ကုိ ေရးၿပီးသားအျခားကဗ်ာေတြနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္၊ အျခားကဗ်ာ ဆရာ တစ္ေယာက္ေယာက္ရဲ႔ ကဗ်ာေတြနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္ မႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ပါဘူး။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိ ေတာ့ အေၾကာင္းအရာမတူလုိ႔၊ ေရးတဲ့အေျခအေနမတူလုိ႔၊ ခံစားမႈမတူလုိ႔၊ ေရးခဲ့တဲ့ ကာလမတူ လုိ႔၊ အဓိကက သူဟာ ကုိယ္မဟုတ္လုိ႔၊ ကုိယ္ဟာ သူမဟုတ္လုိ႔။
၃၃။ ႏုိင္ငံေရးစံ၊ ႏုိင္ငံေရးတန္ဖုိးနဲ႔ ကင္းတဲ့ ကဗ်ာဆုိတာ မရွိပါလုိ႔ နားလည္ထားတယ္။
၃၄။ ေခတ္ၿပဳိင္ ဆုိတာကုိ နားလည္တယ္။ ေခတ္ၿပဳိင္ကဗ်ာ ဆုိတာကုိ နားမလည္ဘူး။
၃၅။ ကုိယ္ေရးတဲ့ ကဗ်ာေတြဟာ ကိုယ္တုိင္းေရး အတၳဳပ္ပတၱိ ကဗ်ာေတြပါပဲ။ ကုိယ့္ပုဂၢဳိလ္ေရး အခ်က္အလက္ေတြ ပါတဲ့ အတၳဳပၸတၱိကဗ်ာ အရွည္ေတာ ေရးဖူးတယ္။ ေနာင္လည္း ေရးခ်င္ပါ ေသးတယ္။
၃၆။ တုိင္းရင္းသားကဗ်ာေတြကို စာသင္ခန္းထဲက ဖတ္စာအုပ္ေတြထဲမွာ ဖတ္ဖူးတယ္။ ကၽြန္ ေတာ္က တုိင္းရင္းသားဘာသာစကား မတတ္တဲ့အတြက္ တုိင္းရင္းသား ဘာသာစကား အသီး သီးနဲ႔ ေရးသားထားတဲ့ ေခတ္ေပၚကဗ်ာေတြ မဖတ္ဖူးဘူး။ တုိင္းရင္းသားတခ်ဳိ႕ေရးတဲ့ ျမန္မာ ေခတ္ေပၚကဗ်ာေတာ့ ဖတ္ဖူးတယ္။ ျမန္မာေခတ္ေပၚကဗ်ာဟာ တုိင္းရင္းသားေတြနဲ႔ သူတိုိ႔ ကဗ်ာ ေတြကုိ ကုိယ္စားျပဳသလားဆုိတာ ကဗ်ာစိတ္၀င္စားတဲ့ တုိင္းရင္းသားေတြ ေတြ႕ရင္ေမး ၾကည့္ေပးပါ့မယ္။
၃၇။ ကဗ်ာဟာ အမွန္တရားကုိ ေဖာ္ျပတယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ဘယ္အမွန္တရားလဲ ဆုိေတာ့ ကဗ်ာေရးသူ လက္ခံထားတဲ့ အမွန္တရားေပါ့။ ဘယ္လုိေဖာ္ျပသလဲဆုိေတာ့ တခ်ဳိ႕ကဗ်ာမွာ ထင္ထင္ရွားရွား၊ တခ်ဳိ႕ကဗ်ာမွာ ရုိးတုိးရိပ္တိပ္၊ တခ်ဳိ႕ကဗ်ာမွာ ပါးပါးေလးေပါ့။
၃၈။ ဘယ္လုိပဲ ေတြ႕ႀကဳံခံစားသည္ျဖစ္ေစ အဲဒါကုိ ဘာသာစကားနဲ႔ တစ္ဆင့္ ခံစားၿပီး ျပန္လည္ ေရးသားရတဲ့အတြက္ အဲဒီအေရးအသားဟာ မူလအေတြ႕အႀကဳံ ခံစားခ်က္အတုိင္း မစစ္မွန္ ေတာ့ပါဘူး။
၃၉။ အေၾကာင္းအရာကုိ ဦးစားေပးၿပီး ေရးပါတယ္။ ေရးေနစဥ္မွာ ဘာသာစကားသုံးစြဲပုံေပၚ သတိျပဳမိပါတယ္။ ဂရုလည္းစုိက္ပါတယ္။ ဘာသာစကားက မထင္မွတ္ဘဲ ဆြဲေခၚသြားတာမ်ဳိး ႀကဳံဖူးတယ္။ ကုိယ္ေရးေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာနဲ႔ ကုိက္ညီေနရင္ ဆက္လုိက္သြားပါတယ္။ မကုိက္ညီေတာ့ရင္ ကဗ်ာေရးျခင္းကုိ ရပ္ပစ္လုိက္ပါတယ္။
၄၀။ ကုိယ္ေရးခ်င္တဲ့ အေၾကာင္းအရာဆီကုိပဲ ဦးတည္ေရးတဲ့ product အေျချပဳ ေရးတာကုိ ပုိအားသန္ေပမယ့္ အခုေနာက္ပုိင္းမွာ ပထမလုိင္းကေန တစ္လုိင္းၿပီးတစ္လုိင္း ဆက္စပ္ ျဖစ္ ေပၚလာပုံကုိ သတိျပဳၿပီး ေရးတဲ့ process အေျချပဳကုိ ႀကဳိက္လာလုိ႔ ေရးျဖစ္ဖုိ႔ ႀကိဳးစား မိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ မေရးျဖစ္ပါဘူး။
၄၁။ မရွိပါဘူး။
၄၂။ ကုိယ္ေရးၿပီးတဲ့ ကဗ်ာကို ျပင္ေလ့ရွိပါတယ္။ မႀကဳိက္တဲ့ စကားလုံး၊ ပါဒေတြကုိ ျပင္ပါ တယ္။ ျပင္လုိက္လုိ႔ ပ်က္သြားတာလည္း ရွိပါတယ္။ ပုိႀကဳိက္လာတာလည္း ရွိပါတယ္။
၄၃။ ၂၀ ရာစု ျမန္မာ ကဗ်ာ ျဖစ္ေပၚတုိးတက္မႈ လမ္းေၾကာင္းလုိ႔ ဘယ္သူေတြက ဘယ္လုိရွာ ေဖြၿပီး ဘယ္တုန္းက ဘယ္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ စာတန္းလဲခင္ဗ်။ ၂၀ ရာစုမွာ ေပၚေပါက္ခဲ့တဲ့ ကဗ်ာ ေတြကုိဖတ္မိၿပီး ကဗ်ာေရးျဖစ္လာတဲ့အတြက္ ဘယ္လုိ ပတ္သက္တယ္လုိ႔ ထင္သလဲ ဆုိတဲ့ ေမးခြန္းကုိ ဘယ္လုိ ေျဖရမလဲ။
၄၄။ Modernism လုိ ရာစုနဲ႔ ခ်ီၿပီး ျပဳလုပ္ဖန္တီးထားတဲ့ အႏုပညာနဲ႔ နည္းအားလုံးကုိ အကုန္ စြန္႔ပယ္ၿပီး ပစၥည္းအသစ္၊ နည္းအသစ္ေတြနဲ႔ ျပဳလုပ္လုိ႔ ရတဲ့ အႏုပညာမရွိႏုိင္ပါ။ ရွိခဲ့ရင္လည္း အဲဒါကို ဘယ္သူက ဘယ္စံႏႈန္းနဲ႔ ဘယ္လုိ သတ္မွတ္မွာလဲ။
၄၅။ သင္ရုိးညႊန္းတမ္း ေတြထဲ ပါသင့္ၿပီလုိ႔ ထင္သလားဆုိေတာ့ ဘယ္သူေတြ ေရးဆြဲတဲ့ သင္ရုိး ညႊန္းတမ္းလဲ လုိ႔ ျပန္ေမးပါမယ္။ သင္ရုိးညႊန္းတမ္းထဲ မပါလုိ႔ ၀မ္းနည္းေနမယ့္ ကဗ်ာဆရာ ရွိ ေကာင္းရွိေပမယ့္ အမ်ားစုကေတာ့အဲဒီကိစၥ စိတ္၀င္စားမယ္ မထင္ပါ။
၄၆။ တရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳ မခံရေသးတဲ့အတြက္ ဆုိတာ ဘယ္သူေတြက သတ္မွတ္တဲ့ တရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳခံခ်င္တာလဲ။ အစုိးရကလား၊ ျမန္မာစာ ဌာနကလား၊ စာေပ စိစစ္ေရး ကလား။ အမ်ဳိးသားစာေပဆု ေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕ကလား။ ႏွစ္ ၄၀ လုံး ျဖတ္သန္းခဲ့ၿပီးမွ တရား၀င္ အသိအမွတ္ျပဳခံရ/မခံရေရးက အေရးႀကီးလုိ႔လား။
၄၇။ အခ်ဳိ႕လူႀကီးေတြ ထင္ၾကတာ ထင္ၾကပါေစ။ သူတုိ႔မွာ ထင္ပိုင္ခြင့္ ရွိတယ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။ ကဗ်ာဟာ ဖက္ရွင္မဟုတ္တဲ့အတြက္ တစ္ပတ္လည္လာတာမ်ဳိးေတာ့ ရွိမွာမဟုတ္ပါဘူး။
၄၈။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာကုိ ေခတ္ၿပဳိင္ကဗ်ာနဲ႔ ဘယ္သူက အစားထုိးတာလဲ။ ေခတ္ေပၚကဗ်ာ ဆရာ အားလုံးကလား။ ဒါမွမဟုတ္ ျမန္မာျပည္က ကဗ်ာေရးသူ ကဗ်ာဆရာအားလုံးကလား။
၄၉။ ကဗ်ာၿပီးဆုံးသြားၿပီ ဆုိရင္လည္း ကဗ်ာဆရာေတြနဲ႔ ကဗ်ာေရးသူေတြက ကဗ်ာေတြ ဆက္ ေရးေနဦးမွာပါ။ ၿပီးဆုံးသြားၿပီး ဆုိတာကုိ ဘယ္လုိမွ လက္ခံနားလည္လုိ႔ မရပါ။
၅၀။ ပုံသ႑ာန္က အေလးသာတယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ အေၾကာင္းအရာက အတၱ၊ ဒုကၡ၊ အနိစၥ ဒါေတြပါပဲ။
၅၁။ ၂၀ ရာစု ျမန္မာ ကဗ်ာေပါင္းခ်ဳပ္စာအုပ္မွာ ကဗ်ာဆရာ/ဆရာမ ၁၀၀ ေလာက္ ဒါမွမဟုတ္ ၁၀၀၀ ေလာက္လုပ္ပါလားဗ်ာ။ ၁၀ ေယာက္ပဲ ပါရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ၁။ သခင္ကို္ယ္ေတာ္မႈိင္း၊ ၂။ ေဇာ္ဂ်ီ ၃။ မင္းသု၀ဏ္ ၄။ ဒဂုန္တာရာ ၅။ ေဒါင္းႏြယ္ေဆြ ၆။ တင္မုိး ၇။ ေမာင္ေလးေအာင္ ၈။ ေဖာ္ေ၀း ၉။ ေမာင္ေခ်ာႏြယ္ ၁၀။ ေအာင္ခ်ိမ့္ တုိ႔ပါပဲ။ ၅ ေယာက္ပဲ ပါရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ၁။ သခင္ကို္ယ္ေတာ္မႈိင္း ၂။ ေဇာ္ဂ်ီ ၃။ မင္းသု၀ဏ္၊ ၄။ ဒဂုန္တာရာ ၅။ ေမာင္ေခ်ာႏြယ္ တုိ႔ပါပဲ။ (ကၽြန္ေတာ္ တစ္ေယာက္တည္းရဲ႕ သေဘာထားပါ)
၅၂။ ၂၁ ရာစုရဲ႕ ပထမဆယ္စုႏွစ္အတြင္ း ျမန္မာကဗ်ာရႈခင္းမွာ ထူးျခားထင္ရွားတာေတြက
`၁- ေမာင္ေခ်ာႏြယ္ ဆုံးသြားတယ္။ ၂- ေဖာ္ေ၀းရဲ႕ ကဗ်ာေပါင္းခ်ဳပ္ ထြက္လာတယ္။ သုံးေလး ပုဒ္ေလာက္က်န္ခဲ့ရတယ္။ ေဖာ္ေ၀း ဒုိင္ယာရီကေတာ့ ဒုတိယဆယ္စုႏွစ္အတြင္း ထြက္လာ ေလာက္ပါ တယ္။ ၃- ကဗ်ာဆုေပးပြဲေတြ၊ ကဗ်ာစကား၀ုိင္းေတြ၊ ကဗ်ာဆရာစုၿပီး တျခား လူမႈေရး/ ပတ္၀န္းက်င္အေရးလုပ္တာေတြ ထြန္းကားလာတယ္။ (ဥပမာ နာဂစ္၊ သစ္ပင္ေတြ စုိက္တာ) ၄-ကြန္ဆက္က်ဴရယ္ကဗ်ာ/ကဗ်ာေဗဒ၊ Language Poetry ကဗ်ာ/ကဗ်ာေဗဒနဲ႔ တျခားေတြ ေပၚလာတယ္။ အဲဒီအေၾကာင္း အထူးသျဖင့္ LP အေၾကာင္းကို ကဗ်ာဆရာေတြ ေတြ႕ရင္၊ အင္တာဗ်ဴးေတြမွာ မပါမျဖစ္ ထည့္ေဆြးေႏြးၾက/ေျပာၾကတယ္။ ၅- ကမာၻ႔ကဗ်ာေန႔ကုိ နယ္တုိင္းလုိလုိ၊ ရန္ကုန္မွာလည္း ကဗ်ာဆရာတုိင္းလုိလုိ ပါ၀င္ လုပ္ေဆာင္လာၾကတယ္။ ကဗ်ာဆရာလက္ေရးျပပြဲ 2010 မွာ ေပၚလာတယ္။ ၆- ကဗ်ာစာအုပ္ေတြသာ အမ်ားဆုံးထုတ္တဲ့ ႏွစ္ကာလမ်ားနဲ႔ လင္းသစ္ေရာင္စဥ္စတဲ့ စာအုပ္တုိက္ေတြ ေပၚလာတယ္။ ေက်ာ္ေမႊး စာအုပ္ တုိက္က ထုတ္တဲ့စာအုပ္နဲ႔ ကဗ်ာစာအုပ္ အခ်ဳိးခ်ၾကည့္ရင္ နည္းေပမယ့္ ကဗ်ာစာအုပ္ေတြ ထြက္တယ္။ မရေလာက္မယ့္ စာအုပ္ေတာင္ ရတဲ့အခ်ိန္မွာ ထြက္ေအာင္ ႀကဳိးစားခဲ့တယ္။ ေအာင္ပင္လယ္စာေပကလည္း ကဗ်ာစာအုပ္ သိပ္မထြက္ေပမယ့္ သူ႔စာအုပ္တုိက္က စီစဥ္ေပး လုိက္တဲ့ ကဗ်ာစာအုပ္ေတြကလည္း မနည္းပါဘူး။ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ကေန ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ အထိ တစ္ႏွစ္ကုိ အနည္းဆုံး ကဗ်ာစာအုပ္ေပါင္း ၂၀ ထက္မနည္း ထြက္ခဲ့တယ္။ ၂၀၀၆၊ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ေတြကဆုိ တစ္ႏွစ္ကုိ ကဗ်ာစာအုပ္ေပါင္း ၆၀ ေက်ာ္ ထြက္ခဲ့တယ္။ ရုပ္သံမီဒီယာေတြ တစ္ပတ္အတြင္းအေရာင္းရဆုံး စာရင္းမွာ ကဗ်ာစာအုပ္ေတြ ပါခဲ့တယ္။ ေဇယ်ာလင္းရဲ႕ ကဗ်ာ ေရးသူကို ထုတ္လုပ္ျခင္း၊ ေအာင္ခ်ိမ့္ရဲ႕ ေတာလားတုိ႔ေပါ့။ ေအာင္ခ်ိမ့္ရဲ႕ ေတာလားဆုိရင္ တစ္ပတ္အတြင္း အေရာင္းရဆုံးစာရင္းမွာ သီတင္းပတ္ ၆ ပတ္ေလာက္ ပါခဲ့တယ္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္ ဇြန္လအတြင္းမွာ ေစတ၊ မင္းခ်မ္းမြန္၊ ပါသစ္၊ ညိမ္းညဳိ ၊စန္းဦးရဲ႕၊ လင္းသဏ္ညီတုိ႔ရဲ႕ ဆုိးရြားစြာ ထိခုိက္ႏုိင္ပါသည္ စတဲ့ ကဗ်ာလုံးခ်င္းေတြ ၆ အုပ္ေတာင္ထြက္ခဲ့တယ္။ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလဆုိ တစ္ရက္တည္းမွာတင္ ကဗ်ာစာအုပ္ ၃ အုပ္ တစ္ၿပဳိင္တည္းထြက္ၿပီး တစ္ ေန႔တည္း ျဖန္႔ခ်ိခဲ့တယ္။ ဒါေတြဟာ ၂၁ ရာစု ပထမဆယ္စုႏွစ္ရဲ႕ ထင္သာျမင္သာ အခ်က္ေတြ ပါပဲ။
၅၃။ ကဗ်ာမဂၢဇင္း သီးသန္႔ ရွိသင့္တယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ အဲဒီေမးခြန္းက သိပ္မရွင္းဘူး ။ အခုထိ ဘာေၾကာင့္ မလုိေသးတာလဲ လား၊ အခုထိ ဘာေၾကာင့္ မလုပ္ေသးတာလဲလား။ အခ်ိန္ မတန္ေသးလုိ႔ မထြက္ျဖစ္ေသးတာပဲ ေတြးၾကည့္ပါလား။
၅၄။ တိတိက်က်ေတာ့ ဘယ္လုိမွ မေျပာႏုိင္ဘူး
၅၅။ ခံစားခ်က္အေျချပဳ ကဗ်ာမ်ဳိးေရးတဲ့အတြက္ ကဗ်ာထဲ ကုိယ့္ခံစားခ်က္ကို ေရးသား ထည့္ သြင္း ေဖာ္ျပတာပါ။ ဖတ္သူမွာ အဲသလုိ ခံစားခ်က္မ်ဳိး ျဖစ္လာေအာင္ေတာ့ မျပဳလုပ္ဘူး။
၅၆။ ကဗ်ာေရးတဲ့အခါ သဒၵါကိစၥကို အေလးထားပါတယ္။ ၀ါက်ဖြဲ႕ေရးေတာ့ အေလးမထားပါ ဘူး။
၅၇။ ကဗ်ာေရးဖုိ႔ အခ်ိန္သပ္သပ္ေပးေပမယ့္ ကဗ်ာေရးခ်ိန္ေတာ့ သပ္သပ္မထားပါဘူး။
၅၈။ ကဗ်ာဟာ ကုိယ့္ဘ၀ထက္ ပုိႀကီးမားတယ္လုိ႔ မထင္ပါ။
၅၉။ သူတုိ႔မွာလည္း ေျပာခြင့္ရွိပါတယ္။
၆၀။ ေရးခါစတုန္းကေတာ့ နမူနာပုံစံအျဖစ္ထားၿပီး ေရးတယ္။ ေနာက္ပုိင္းေတာ့ မထားဘဲ ေရး တယ္။
၆၁။ ၁၀၀% ကုိယ္ပိုင္ဆုိတာ မရွိပါ။
၆၂။ ကုိယ္ေရးတဲ့ ကဗ်ာဟာ စကတည္းက ဘာေရးခ်င္တယ္ ဆုိတာ သိလုိ႔ ခ်ေရးလိုက္တာပါ။ ေရးရင္း ေရးရင္းန႔ဲ ေခ်ာ္ထြက္သြားတာလည္း ႀကဳံဖူးတယ္။
၆၃။ တစ္ပုဒ္ခ်င္းျပန္ၾကည့္မွ သိမယ္။ မတူဘူး။ ၁၀း၉၀၊ ၂၀း၈၀ ၃၀း၇၀၊ ၄၀း၆၀၊ ၅၀း၅၀၊ ၆၀း၄၀၊ ၇၀း၃၀၊ ၈၀း၂၀၊ ၉၀း၁၀ ေတြ ရွိတယ္။ ၀၀း၁၀၀ နဲ႔ ၁၀၀း၀၀ ေတာ့ မရွိဘူး။ ၀၀း၀၀ လည္း ရွိတယ္။
၆၄။ အင္တာနက္မွာ တင္ထားတဲ့ ျမန္မာကဗ်ာေတြကုိ ဖတ္လုိ႔ရသေလာက္ ဖတ္ပါတယ္။
လင္းေ၀းခက္
