Category Archives: စာေပ

ပဥၥမအၾကိမ္ ေရႊအျမဳေတစာေပဆုႏွင့္ . . .

1
Filed under စာေပ

SH
- ဆုေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕ႏွင့္ ဆုရခဲ့သူမ်ား

ကဗ်ာဆု- ေမာင္လင္းရိပ္
(၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလထုတ္ ပိေတာက္ပြင့္သစ္မဂၢဇင္း၌ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ
ေႏြဦးကို.. ေႏြဦးနဲ႕ .. ေႏြဦးမွာ .. ေႏြဦးသာ ကဗ်ာျဖင့္)

၀တၳဳတိုဆု – လဲ့၀င္းၾကည္ခ်ိဳ
(၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ ၾသဂုတ္လထုတ္ ေရႊအျမဳေတမဂၢဇင္း၌ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ၾကာေတာမွေဗဒါ
၀တၳဳတိုျဖင့္)

ရသစာတမ္းဆု- ေနာင္ေက်ာ္
( ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ေဖေဖာ္၀ါရီလထုတ္ စတိုင္သစ္မဂၢဇင္း၌ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ
ကၽြန္ေတာ္ႏွင့္ အလွဴခံမ်ား ရသစာတမ္းျဖင့္)

မ်ိဳးဆက္သစ္ဆု- ေငြၾကယ္စင္
( ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာလထုတ္ ေရႊအျမဳေတမဂၢဇင္း၌ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ
ဆန္သူခိုး ၀တၳဳတိုျဖင့္)

ေဆာင္းပါးဆု- ျငိမ္းသစ္
( ၂၀၀၉ ခုႏွစ္၊ ႏို၀င္ဘာလထုတ္ ရနံ႔သစ္မဂၢဇင္း၌ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ
ပံုႏွိပ္ေၾကးရုပ္မ်ား ေဆာင္းပါးျဖင့္)

၀တၳဳရွည္ဆု- သင္းရီ
(၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ဧျပီလထုတ္ ေရႊအျမဳေတမဂၢဇင္း၌ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ
အေပါင္းသည္လည္းေကာင္း၊ အႏုတ္သည္လည္းေကာင္း တစ္ခဏအတြင္း၌ ၀တၳဳရွည္ျဖင့္)

၂၀၁၀ျပည့္ႏွစ္ ေမလ ၂၈ရက္ေန႔ ညပိုင္းက ကုန္သည္ၾကီးမ်ားဟိုတယ္မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ ပဥၥမ အၾကိမ္ေျမာက္ ေရႊအျမဳေတစာေပဆုေပးပြဲမွာ ဆုရရွိခဲ့ၾကသူေတြျဖစ္ပါတယ္။ ေပးခဲ့တဲ့ဆုေတြ မွာ ၀တၳဳတိုနဲ႕ ၀တၳဳရွည္ စတဲ့ဆုေတြမွာ ေရႊအျမဳေတမွာေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ စာမူေတြက ဆုရသြားေလ့ရွိ တဲ့အတိုင္း ဒီႏွစ္မွာလည္း အစဥ္အလာအတိုင္းရွိခဲ့ပါတယ္။ ေရႊအျမဳေတစာေပဆုေပးပြဲတိုင္းမွာ ေရႊအျမဳေတမွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ စာမူေတြကပဲ ဆုအမ်ားဆံုး ရရွိေနတတ္တာကေတာ့ ႏွစ္ၾကာ လာတဲ့အခါ (ငါးႏွစ္ေတာင္ရွိလာတဲ့အခါ) စိတ္ထဲမွာ မခ်င့္မရဲျဖစ္လာပါတယ္။ ျမန္မာစာေပနယ္ မွာ ေရႊအျမဳေတမွာေဖာ္ျပတဲ့ ၀တၱဳအတို၊ အရွည္၊ စာမူေတြကပဲ အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေနတာလား။ တစ္ဖက္က ျပန္ၾကည့္ျပန္ရင္ေတာ့ ေရႊအျမဳေတစာေပဆု ျဖစ္တာမို႕ ဆုေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕ရဲ႕ ေရႊစံကိုက္ျခင္း၊ မကိုက္ျခင္း စတာေတြနဲ႕လည္း သက္ဆိုင္ေနမွာ အမွန္ပါပဲ။ ဒီအတြက္ေၾကာင့္ ေရႊစံကိုက္ျခင္း၊ မကိုက္ျခင္း ကိစၥရပ္ကို ထည့္သြင္းေ၀ဖန္မႈမျပဳလိုေတာ့ပါ။ ေခတ္ျပိဳင္ခံစားမႈ၊ အႏုပညာေျမာက္မႈ၊ အတတ္ပညာရွိမႈ၊ စာဖတ္သူကို မက္ေဆ့ခ်္ေပးႏိုင္မႈ၊ ဆုနဲ႕ထိုက္တန္မႈ စတာေတြဟာ ဆုေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕ရဲ႕ မူေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္အားလံုး ျပည့္စံုႏိုင္ဖို႕ဆိုတာ လက္ရွိအေနအထားအရ သိပ္မလြယ္ကူႏိုင္တာေတာ့ ျငင္းလို႕မရတဲ့ အခ်က္ျဖစ္ပါတယ္။

မႏွစ္က စတုထၳအၾကိမ္ ေရႊအျမဳေတစာေပဆုေပးပြဲမွာေတာ့ ဆုေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕(ထက္ျမက္၊ ေမာင္ခိုင္လတ္၊ တင့္ခိုင္၊ ေမာင္လြင္မြန္(ကသာ)နဲ႔ မ်ိဳးျမင့္ညိမ္း) ကို ဖ်က္သိမ္းလိုက္ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ႏွစ္(ပဥၥမအၾကိမ္ေျမာက္) ဆုေပးပြဲလုပ္ဖို႕ မေသခ်ာေတာ့ေၾကာင္းလည္း ေျပာထား ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ပဥၥမအၾကိမ္ေျမာက္ဆုေပးပြဲကို ဆက္လုပ္ျဖစ္ခဲ့ပါ တယ္။ မေန႔တစ္ေန႔ကမွ စာေပစာနယ္ဇင္းအဖြဲ႕ရဲ႕ ဥကၠဌျဖစ္လာသူ ဦးတင္ခကလည္း ဆုေပးပြဲဆက္လုပ္ဖို႕ တိုက္တြန္း ခဲ့တယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဆုေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕အေျပာင္းအလဲျဖစ္ သြားပါတယ္။ ဒီႏွစ္ဆုေရြးခ်ယ္ ေရးအဖြဲ႕၀င္ေတြထဲမွာ ထက္ျမက္၊ တင့္ခိုင္၊ ေမာင္ခိုင္လတ္တို႕ ျပန္ပါလာခဲ့ျပီး အသစ္အေနနဲ႕ မင္းခ်မ္းမြန္ပါလာခဲ့ပါတယ္။ ဆုေရြးေရးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕ သိပ္အေျပာင္းအလဲ မရွိခဲ့ဘူးလို႕ ဆိုႏိုင္ ပါတယ္။ ေနာက္တစ္ႏွစ္အတြက္ ဆုေပးဖို႕ရာ လက္ရွိဆုေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕ကိုလည္း ဖ်က္သိမ္း မယ္လို႕ ဆိုထားပါတယ္။ ထက္ျမက္၊ တင့္ခိုင္၊ ေမာင္ခိုင္လတ္တို႕ ျပန္ပါလာဦးမည္လား။

တစ္ဦးတည္းအျမင္အရ ေျပာရင္ေတာ့ ဒီႏွစ္မွာေပးခဲ့တဲ့ ေရႊအျမဳေတစာေပဆုရ စာမူေတြဟာ အရင္ႏွစ္က ရခဲ့တဲ့ေရႊအျမဳေတဆုရ စာမူေတြေလာက္ အားေကာင္းမႈ မရွိဘူးလို႕ ျမင္ပါတယ္။ ဆုေရြးခ်ယ္ေရးအဖြဲ႕ကို လံုး၀ အေျပာင္းအလဲ လုပ္သင့္တယ္လို႕ ထင္ပါတယ္။ ဆုေငြေၾကး တန္ ဖိုးအရေရာ၊ ပရိသတ္စိတ္၀င္စားမႈအျမင္မွာပါ အသက္ပါမႈရွိလွတဲ့ စာေပဆုတစ္ဆုအေနနဲ႕ ျမန္မာစာေပေလာကအေပၚ လႊမ္းျခံဳႏိုင္ဖို႕ လိုအပ္မႈေတြရွိေနပါေသးတယ္။ အခုအေျခအေနမွာ ေတာ့ အေကာင္းဘက္မွာ ရွိပါေသးတယ္။ လက္ရွိထက္ပိုေကာင္းႏိုင္ေစေၾကာင္း ဆႏၵျပဳပါတယ္။

ေတာေက်ာင္းဆရာ

ဖတ္မိခဲ့ေသာ စာအုပ္မ်ား – ၄

3
Filed under စာေပ

1400031869

ၾကက္တစ္အုပ္နဲ႔ ကြန္ျမဴနစ္တရုတ္ျပည္

Yu Hua ရဲ႕ To Live ဖတ္ျဖစ္ပါတယ္။

တရုတ္-ဂ်ပန္စစ္ပြဲ(၁၉၃၇-၄၅) ကစလုိ႔ ၁၉၈၀ထိ တရုတ္ႏုိင္ငံ အေၾကာင္းကို လယ္သမားတစ္ ေယာက္ရဲ႕  ရႈေထာင့္ကေန ေရးဖြဲ႔ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။

လယ္သမားတစ္ေယာက္ရဲ႕ ရႈေထာင့္ကို ယူတဲ့အတြက္ သမိုင္းေရးရာေတြကုိ ခေရ႕ေစ့တြင္းက် ေဖာ္ျပဖို႔မလုိဘဲ သမုိင္းျဖစ္စဥ္ေတြက လူ(သာမန္)တစ္ေယာက္ရဲ႕ ဘ၀ကုိ ဘယ္လုိရုိက္ခတ္ သလဲဆုိ တာကိုပဲ ရုိးရုိးရွင္းရွင္း ျပခြင့္ရထားတယ္။

• အေမအတြက္ ေဆးထြက္၀ယ္ရင္း တပ္ထဲဆြဲသြင္းခံရတာ ၂ႏွစ္ၾကာ
• လူၾကီးမိန္းမအတြက္ ေသြးလွဴရင္းသားဆုံး
• ေဆးရုံမွာ မီးဖြားရင္း သမီးေသ
• သားမက္က ကုန္ထမ္းရင္း ကုန္ပိၿပီးေသ
• ေျမးကလည္း လယ္ကြင္းထဲမွာ အၾကီးအက်ယ္ဖ်ားေနတုံး ပဲခ်ည္းပဲစားရလုိ႔ ပဲေစ့နင္ၿပီးေသ
• မိန္းမက စနစ္ + လူ ရဲ႕ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြ ခံယူရင္း လုံးပါးပါး

တရုတ္ေတြက မ်ိဳးရိုးစဥ္ဆက္နဲ႔ ဥစၥာဓနအင္အားကို တည္ေဆာက္ၾကတာ။ အဘုိးနဲ႔ ေျမးနဲ႔ စကားေျပာၾကတယ္။ အဘုိးကေျပာတယ္ ။ မ်ိဳးဆက္တစ္ဆက္မွာ ၾကက္တစ္အုပ္ဆုိရင္ ေနာက္ တဆက္က်ေတာ့ ငန္းတစ္မ၊ ေနာက္တဆက္က်ျပန္ရင္ ႏြားတစ္အုပ္။ ၿပီးေတာ့ေရာ .. ေျမးလုပ္ သူကေမးတယ္။ အဘုိးၾကီးကျပန္ေျပာတယ္။ အဲႏြားတစ္အုပ္လည္းရေရာ ကြန္ျမဴနစ္ ေတြလာ တာပဲ။

တကယ္ေတာ့လယ္သမားၾကီးက ငယ္ငယ္က လယ္ရွင္။ ေလာင္းကစားရင္း  ကုန္သြားတာ။ သူ႕ ေနရာ၀င္ယူတဲ့ လယ္ရွင္က လယ္ယာျပဳျပင္ေရးလုပ္ေတာ့ အသတ္ခံရေရာ။ မေသခင္ မင္း အစား ငါအသတ္ခံရတာကြဆုိၿပီး လယ္သမားၾကီးကုိ ေအာ္သြားတယ္။

ျပည္တြင္းစစ္မွာ ေသေဘးက အၾကိမ္ၾကိမ္လြတ္ခဲ့တဲ့ သူ႕သူငယ္ခ်င္းလည္း ယဥ္ေက်းမႈေတာ္ လွန္ေရးအတြင္း အႏွိပ္စက္ခံရတာမခံႏုိင္လုိ႔ ေသေၾကာင္းၾကံသြားတယ္။

Yu Hua ရဲ႕စာအုပ္ကုိ Dai Sijie က “a work of astounding emotional power ” ဆုိၿပီး ခ်ီး က်ဴးထားတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ၁၉၉၀ မတိုင္မီ ကြန္ျမဴနစ္ တရုတ္ျပည္ကုိ (ေက်ာက္ခဲဆားစိမ္ၿပီး အရက္နဲ႔ ျမည္းရတယ္ဆုိတဲ့ ) တစ္ကြက္ထဲနဲ႔  ထင္ဟပ္ျပႏုိင္တဲ့ Dai Sijie ကို ပုိႏွစ္သက္မိတယ္။

မိုးဆတ္

ကိုမိုးဆတ္ေရးခဲ့တဲ့ စာအုပ္နဲ႕ ဆက္စပ္ျပီး အေၾကာင္းအရာ အခ်ိဳ႕ကို ေအာက္မွာ ဆက္လက္ တင္ျပလိုပါတယ္။ အေပၚမွာေရးထားတာေတြနဲ႕ပတ္သက္ျပီး သိထားရင္ပိုေကာင္းႏိုင္မယ့္ အခ်က္ေတြပါ။

စာေရးဆရာ Yu Hua ရဲ႕ To live ၀တၳဳကို ပထမဆံုးအၾကိမ္အေနနဲ႕ ၁၉၉၂ ခုႏွစ္မွာ တရုတ္ ႏိုင္ငံမွာ ထုတ္ေ၀ဖို႕ ၾကိဳးစားခဲ့ေပမယ့္ ထုတ္ေ၀ခြင့္ပိတ္ပင္ျခင္း ခံခဲ့ရပါတယ္။ ပိတ္ပင္ခံရတဲ့ အဓိက အေၾကာင္းရင္းကေတာ့ တရုတ္ကြန္ျမဴနစ္အစိုးရဲ႕ မူ၀ါဒမွားယြင္းမႈေတြကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ တာေၾကာင့္ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ ၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွာေတာ့ စာအုပ္ ထြက္ရွိလာခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္မွာေတာ့ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွာ ထုတ္ေ၀ခဲ့ပါတယ္။

တရုတ္-ဂ်ပန္စစ္ပြဲဟာ ၁၉၃၇ ခုႏွစ္နဲ႕ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္ ၾကားကာလေတြမွာ ေပၚေပါက္ခဲ့ပါတယ္။ ေတာ္လွန္ ေရးကာလအတြင္းမွာပဲ Communists နဲ႕ Nationalists ကြဲထြက္သြားပါတယ္။ ေမာ္စီတုန္းနဲ႕ ခ်န္ေကရွိတ္။ ၁၉၄၉ ခုႏွစ္မွာေတာ့ ေမာ္စီတုန္း ေခါင္းေဆာင္တဲ့ တရုတ္ႏိုင္ငံသစ္ ေပၚထြက္ လာတယ္။ တရုတ္ႏိုင္ငံသစ္ရဲ႕ ငရဲစာမ်က္ႏွာကေတာ့ ၁၉၆၆ခုႏွစ္မွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ယဥ္ ေက်းမႈေတာ္လွန္ေရးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကာလကို ျဖတ္သန္းခဲ့ၾကသူေတြ အဖို႕ေတာ့ သူတို႔ေတြ႕ ၾကံဳခဲ့ရတာေတြကို ဘယ္ေတာ့မွ မေမ့ႏိုင္ခဲ့ၾကပါဘူး။

စာေရးဆရာ Yu Hua ကလည္း ယဥ္ေက်းမႈ ေတာ္လွန္ေရးကာလကို ျဖတ္သန္းခဲ့ရတဲ့ သူတစ္ဦး ပဲျဖစ္ပါတယ္။ Yu Hua ဟာ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ ေမြးလာခဲ့ပါတယ္။ ေမာ္စီတုန္းက ၁၉၇၆ ခုႏွစ္ ကြယ္လြန္သြားခဲ့ပါတယ္။ Yu Hua ဟာအေနနဲ႕ေတာ့ ၁၉၆၀ ျပည့္ႏွစ္နဲ႕ ၁၉၇၆ ခုႏွစ္ ၁၆ ႏွစ္တာ ၾကားကာလမွာ ငယ္ရြယ္ျပီး အိပ္မက္ေတြ ရွင္သန္ေနဆဲ လူငယ္ တစ္ဦးအေနနဲ႕ ေခတ္ကိုျဖတ္ သန္းခဲ့ရသူ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကြန္ျမဴနစ္အစိုးရရဲ႕ဆိုးက်ိဳးေတြကိုလည္း ေတြ႕ၾကံဳ ခံစားခဲ့ရ ပါတယ္။ သူခံစားခဲ့ရတာေတြက ေနာက္ပိုင္းမွာ သူေရးတဲ့စာ ေတြျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ သူေရးသမွ် အေတာ္မ်ားမ်ားကလည္း သူ႔ရဲ႕အေတြ႕အၾကံဳျဖတ္သန္း မႈေတြျဖစ္လာပါတယ္။

Yu Hua ရဲ႕ ဘ၀ကို စာေရးဆရာအေနနဲ႕ စခဲ့တာေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ သြားဆရာ၀န္ တစ္ဦး အေနနဲ႕ ငါးႏွစ္ေလာက္လုပ္ခဲ့ျပီးမွ စာေရးဆရာ ျဖစ္လာခဲ့တာပါ။ ၁၉၈၄ ခုႏွစ္အခ်ိန္မွာ သူ စာေရးဆရာျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။ အေၾကာင္းျပခ်က္ကေတာ့ တစ္ခုပဲရွိခဲ့ပါတယ္။ နိစၥဓူ၀နီးပါး လူ ေတြရဲ႕ ပါးစပ္ေပါက္ထဲ ၾကည့္ေနရတာမ်ိဳးကို မလုပ္ခ်င္ေတာ့တဲ့ အခ်က္ေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

Yu Hua ဟာ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္မွာ ဂ်ိမ္းဂ်ိဳက္စ္စာေပဆုကို ရထားခဲ့ျပီး လက္ရွိအခ်ိန္အထိ ၀တၳဳေလး အုပ္၊ ၀တၱဳတို ေျခာက္အုပ္နဲ႕ အက္ေဆး သံုးအုပ္ထြက္ထားခဲ့ပါတယ္။ ၀တၳဳ ေလးအုပ္ကေတာ့ To Live (၁၉၉၂)၊ Chronicle of a Blood Merchant (၁၉၉၅)၊ Cries in the Drizzle (၂၀၀၃) နဲ႕ Brothers (၂၀၀၅) တို႔ျဖစ္ၾကပါတယ္။ Brothers ကေတာ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္က ေပးခဲ့တဲ့ Man Asian စာေပဆုအတြက္ ဆန္ကာတင္စာရင္း၀င္ထားခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီႏွစ္မွာ ဖိလစ္ပိုင္က စာေရး ဆရာ Miguel Syjucoေရးသားခဲ့တဲ့ Ilustrado၀တၳဳက Man Asianစာေပဆု ရသြားခဲ့ပါတယ္။

၁၉၉၃ ခုႏွစ္မွာ Yu Hua ရဲ႕ To live ၀တၳဳထြက္လာခဲ့ျပီး ၁၉၉၄ ခုႏွစ္မွာေတာ့ တရုတ္ဒါရိုက္တာ က်န္ရိမူက ၀တၳဳကိုအေျခခံျပီး To live ဆိုတဲ့ ရုပ္ရွင္ကို ရိုက္ကူးခဲ့ပါတယ္။ Ge You နဲ႕ Gong Li တို႕ ပါ၀င္ခဲ့ၾကျပီး ရွန္ဟိုင္း ရုပ္ရွင္စတူဒီယိုက ရိုက္ကူးခဲ့ပါတယ္။ ရုပ္ရွင္အေနနဲ႕လည္း ဆက္ျပီး ေတာ့ေအာင္ျမင္မႈရခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၄ ခုႏွစ္ ေရႊကမာၻလံုး ရုပ္ရွင္ဆုေပးပြဲမွာ အေကာင္းဆံုး ႏိုင္ငံျခားဇာတ္ကားအတြက္ ဆန္ကာတင္စာရင္း ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္ ျဗိတိန္ရုပ္ရွင္ထူးခၽြန္ ဆုေပးပြဲမွာေတာ့ ႏိုင္ငံျခားဇာတ္ကားဆု ရခဲ့ပါတယ္။ ဒီဇာတ္ကားဟာလည္း တရုတ္ႏိုင္ငံမွာ ပိတ္ပင္ျခင္းခံခဲ့ရတဲ့ ဇာတ္ကားျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

Yu Hua ေရးခဲ့တဲ့ စာအုပ္ေတြကို အဂၤလိပ္၊ ျပင္သစ္၊ ဂ်ာမန္၊ ေပၚတူဂီ၊ စပိန္၊ ကိုရီးယား၊ ဂ်ပန္ စတဲ့ ဘာသာအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႕ ျပန္ဆိုထုတ္ေ၀ေနတာေတြရွိသလို ႏိုင္ငံတကာစာေပအသိုင္းအ၀ိုင္း ၾကားမွာ ထင္ရွားတဲ့ တရုတ္စာေရးဆရာ တစ္ဦးလည္းျဖစ္ပါတယ္။

ေတာေက်ာင္းဆရာ

ကဗ်ာဖတ္သူမ်ားသို႕ ေဇယ်ာလင္းက ေမးခ်င္ေသာကိစၥ

31
Filed under ကဗ်ာ, စာေပ

poem

ဒီ Internet ရပ္၀န္းေဒသမွာ ကၽြန္ေတာ္ ေဇယ်ာလင္း ၀င္ေရာက္လည္ပတ္ အေရးအသားအခ်ိဳ႕ post လုပ္သြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေလာေလာဆယ္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္စိတ္၀င္စားေနတဲ့ ကိစၥဟာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္ပါတယ္။

“ကဗ်ာဟာကဗ်ာေရးသူရဲ႕ ေတြ႕ၾကံဳခံစားမႈကို
ေဖာ္ျပတာ ျဖစ္တယ္ဆိုရင္
ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ အဲဒီ ကဗ်ာကိုဖတ္ရင္….”

၁) ကဗ်ာအျဖစ္ ဖတ္ျဖစ္တာလား

၂) ေရးသူရဲ႕ ခံစားခ်က္ကို သိဖို႔လား

ေဇယ်ာလင္း
ေမ ၁၀၊ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္။

ေတာေက်ာင္းမွတ္ခ်က္။ ။ ေတာေက်ာင္းဘေလာ့ တင္ဆက္ျခင္း ႏွစ္ႏွစ္ျပည့္ လုျပည့္ခင္ အခ်ိန္မွာ ျပည္တြင္းက ထင္ရွားတဲ့ ကဗ်ာဆရာတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေဇယ်ာလင္း က ေတာေက်ာင္း ဘေလာ့ ရဲ႕ Contributor တစ္ဦးအေနနဲ႕ ပါ၀င္ လာပါတယ္။ ကိုေဇယ်ာလင္း အေနနဲ႕ ေတာေက်ာင္းဘေလာ့မွာ ကဗ်ာနဲ႕ ပတ္သက္ေသာ post ေတြကို အလ်ဥ္းသင့္သလို ေရးသား သြားမွာျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း သတင္းေပးလိုပါတယ္။

ေတာေက်ာင္းဆရာ
ေမ ၁၁၊ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္။

ဖတ္မိခဲ့ေသာ စာအုပ္မ်ား – ၃

1
Filed under စာေပ

cover

ေမာင္ခင္မင္နဲ႔ ဆန္းေဒးတုိင္းမ္
“ျပည္သူ႕အတြက္ ျမန္မာစကားေျပ” ေမာင္ခင္မင္ (ဓႏုျဖဴ)
စာေပဗိမာန္၊ ၂၀၀၉
“Better Business Writing” Timothy RV Foster
Kogan Page ၊ ၂၀၀၂

ဒီမွာ စာကုိ ဘယ္လုိေရးရမယ္ဆုိၿပီး ေရးတဲ့စာအုပ္ေတြ အင္မတန္ရွားပါတယ္ (how to write..) (စကားစပ္ၿပီး ေျပာရရင္ အဲဒီလုိ “ဒီမွာ အခ်ိန္ကုိ တန္ဘုိးမထားၾကဘူး၊ ဒီမွာ စည္း ကမ္း မရွိၾကဘူး၊ ဒီမွာ ခံရၿပီးေနာက္ေတာ့ေမ့သြားတာပဲ” စတဲ့ ေလသံမ်ိဳးကုိ အင္မတန္္ မုန္း ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလုိပဲစဖို႔ အေၾကာင္းဖန္လာပါတယ္) အေဟာင္းထဲမွာေတာ့ ရန္ကုန္ ဘေဆြတို႔၊ ပီမိုနင္းတို႔ ေရးတာေတြ ရွိမွာေပါ့ေလ။ ဒါေပမယ့္ ေခတ္နဲ႔ညီေအာင္ျပဳထားၿပီး (Updated) ေလးစားလက္ခံေလာက္တဲ့ အေရးအသားေတာ့ မေတြ႕ရေသးပါ။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လည္း ခုလုိ စာတုိေပစေရးေနတာလည္း စာဖတ္ဘူးတဲ့ အရွိန္နဲ႔ ေခါင္းထဲေပၚလာတာေတြ ခ်ေရးေနျခင္းသာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္က ႏုိင္ငံတကာမွာ စာတစ္ပုဒ္မေျပာနဲ႔ စာတစ္ပုိဒ္ ေရးနည္းေတာင္ သင္တန္းေပးၿပီး သင္ေနၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

ရွားရွားပါးပါးလုိ႔ ဆုိရမယ့္ ဆရာေမာင္ခင္မင္ရဲ႕ `ျပည္သူ႕အတြက္ ျမန္မာစကားေျပ´စာအုပ္ကို စာအုပ္အညႊန္းတစ္ခုက တဆင့္ သိရ၀ယ္ဖတ္ရပါတယ္ ။ ေခါင္းထဲမွာ အ၀တ္ေတြ ျဖစ္သလုိ ပုံထားသလုိမ်ိဳး အရင္က ဟုိတစဒီတစသိထားတဲ့ဟာေတြကုိ မီးပူတုိက္ၿပီး စီထပ္လုိက္သလုိ organized ျဖစ္သြားရုံသာမကဘဲ အ၀တ္အစားသစ္ပါ သုံးေလးစုံေလာက္ လက္ေဆာင္ ရလုိက္ပါတယ္။

ရက္မျခားဘဲ အဂၤလိပ္စာေရးနည္း (အေပၚမွာ ေခါင္းစဥ္ေဖာ္ျပၿပီး )စာအုပ္တစ္အုပ္ ထပ္ဖတ္ ျဖစ္ပါတယ္။ ေခါင္းစဥ္က business အတြက္ ရည္ရြယ္ေပမယ့္ အဓိကကေတာ့ communication theory ေတြ ခ်ေရးျပထားတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

- သင့္ရဲ႕အေရးအသားဟာ စာဖတ္သူစိတ္ထဲမွာ ေပၚလာမယ့္ ေမးခြန္းေတြကို ႀကိဳတင္တြက္ဆ ေျဖဆိုၿပီး ျဖစ္ရမယ္။

- သင့္ရဲ႕ layout ဟာ သင္ေဖာ္ျပထားသမွ်စာေတြကုိ စာဖတ္သူက ႏွံ႕ႏွံ႕စပ္စပ္ ဖတ္ရႈမိေအာင္ အေထာက္အကူ ေပးႏိုင္ရမယ္ စသည္ျဖင့္ ပါ၀င္ပါတယ္။

စာအုပ္ႏွစ္အုပ္စလုံးမွာ စကားအပုိ (redundant word) ေတြေလွ်ာ႕ ၊ သေဘာတရား (abstract) ထက္ အေကာင္အထည္ (concrete)နဲ႔ ျပႏုိင္ေအာင္ႀကိဳးစား စသည့္ျဖင့္ တူညီတဲ့ သေဘာတရားေတြလည္း အမ်ားႀကီးပါ၀င္ပါတယ္။ စာအုပ္ႏွစ္အုပ္စလုံးကုိ ျမန္မာ (၅၀၀က်ပ္)၊ အဂၤလိပ္ (၁၅၀၀က်ပ္)နဲ႔ စာအုပ္ဆုိင္ အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ အလြယ္တကူ ၀ယ္လုိ႔ရႏုိင္ပါတယ္။

ဆယ္ႏွစ္
“၀တၳဳတုိမ်ား-၂” ရဲဘုန္းေခါင္
ေက်ာ္ေမႊး၊ ၂၀၀၈ ဧၿပီ

ဖတ္ေလ့မရွိတဲ့ စာေရးဆရာ။ တကိုယ္ေရ ညဥ္းခ်င္းမ်ားသည္ဟု ယူဆ။ ၀တၳဳတုိေပါင္းခ်ဳပ္ ဖတ္ လုိက္တဲ့အခါ သူ႕အနာကုိ သိလာတယ္္။ သူ႕အနာသူ လွ်ာနဲ႔ရက္ေနတာ ေတြ႕လာတယ္။ သူ႕၀တၳဳတုိေပါင္းခ်ဳပ္ဟာ ၀တၳဳရွည္ျဖစ္လာတယ္။ ဒီလုိနဲ႔ ဆယ္စုႏွစ္တခုမွာ လူတစ္ေယာက္ သယ္ေဆာင္လြင့္ပါသြားပုံကုိ ခဏရပ္ၾကည့္မိခဲ့ပါတယ္။
အသက္ ၃၁၊ ၃၃မွာ
နယ္စပ္ၿမိဳ႕ကေလးမွာ ေၾကးျပားေခၚသံ
(စာ – ၆၄၊ ေငြစကၠဴေတြေၾကာင့္ပဲေပါ့)
(စာ – ၆၈၊ Money.. ? Money?)
(စာ – ၁၀၅၊ အဲဒီလုိ စိတ္လုိက္မာန္ပါ လုပ္ေဆာင္လုိက္ျခင္းအားျဖင့္ သူႏွင့္သူ႕မိသားစုတုိ႔ ဘက္မွာ စြန္႔လႊတ္နစ္နာသြားမည့္ အတုိင္းအဆ ပမာဏတခ်ိဳ႕)
ကုိနာခံရင္း မိသားစုနဲ႔ ခြဲခြာေနထုိင္ေနရတဲ့ စာေရးဆရာဟာ အိမ္ကုိလြမ္း၊ ၿမိဳ႕ျပကုိလြမ္း၊
(စာ – ၁၀၂၊ သူ႕သားေတြနဲ႔ အတူတူ အိပ္ေမာက်ေနသည့္ သူ႕မိန္းမကမ်ား လႊတ္ခနဲ ရမ္းေယာင္ကာ သူ႕ကုိ လွမ္းေအာ္ေခၚေနခဲ့ၿပီလား)
(စာ- ၁၀၄၊ သူလည္းပဲ ေအာက္က ေျမသားအုံမပါဘဲ အစုိက္ခံရသည့္ သစ္ပင္တစ္ပင္လုိ)
ဘ၀ရဲ႕အဓိပၸါယ္ သုိ႔မဟုတ္ ရွင္သန္ျခင္း၌ ေပ်ာ္ရႊင္ေက်နပ္မႈ ေပ်ာက္ဆုံး
(စာ – ၇၀၊ လူ႕ဘ၀ဆုိတာ ဘာလဲ…။ ဘာလဲ ငါလည္း သိပ္မသိေသးပါဘူး)
(စာ – ၁၀၉၊ ထုိစဥ္အခါတုန္းက ဘ၀ဆုိတာ အခုေလာက္ ခက္ခဲလိမ့္မည္၊ အခုေလာက္ ရႈ႔ပ္ေထြး လိမ့္မည္၊ အခုေလာက္ အေျပာက်ယ္လိမ့္မည္ ဆုိတာေတြ ႀကိဳတင္ မရိပ္စာမိရုိး အမွန္ပါ)
(စာ – ၁၁၀၊ အသက္သုံးဆယ္ေက်ာ္ အရြယ္ရွိလာခဲ့ ၿပီျဖစ္ေသာ လူတစ္ေယာက္က လူ႕ဘ၀ ႀကီးမွာ ဘယ္လုိမွ ေပ်ာ္ေအာင္ ေနလုိ႔မရေတာ့ပါဘူးဟု ရုိးရုိးသားသား ေျပာဆုိလာခဲ့လွ်င္) ေနခဲ့ပါတယ္။ ဆယ္ႏွစ္တာ တိုက္ခတ္ခဲ့တဲ့ေလေတြ လြန္ေျမာက္သြားၿပီး ေနာက္မွာေတာ့ စာေရးဆရာရဲ႕ စိတ္ေတြ အနည္ထုိင္လာတယ္လုိ႔ ပဲေျပာရမလား၊ adapted ျဖစ္လာတယ္ဆုိ ပုိေကာင္းမယ္ ထင္ရဲ့။
(စာ – ၁၆၇၊ ၿမိဳ႕ကေလးကုိ ကၽြန္ေတာ္က နားလည္လာသလုိ ၿမိဳ႕ကေလးကလည္း နားလည္ လာခဲ့သည္)
(စာ – ၂၂၇၊ သာေတာင့္သာယာ ရေတာင့္ရခဲ့ ခံစားခြင့္ေလးေတြ ရေနတုန္း အခ်ိန္ေလးေတြမွာ အစြမ္းကုန္ ခံစားပစ္လုိက္ရုံပဲလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ တခါတရံ ေတြးမိပါတယ္)
(စာ – ၂၂၉၊ ဘယ္အရာမဆုိ ပ်င္းစရာေကာင္း လိုက္တာလုိ႔ ေတြးေနရင္ ပ်င္းစရာေကာင္းေနမွာ ျဖစ္ၿပီး `ပ်င္းစရာ မေကာင္းလွပါဘူး´လုိ႔ ေတြးရင္လည္း ပ်င္းစရာ မေကာင္းလွပါဘူးလုိ႔ ထင္ရတာပဲ မဟုတ္လား)

မိုးဆတ္

သမိုင္းကိုေျပာေသာ ဓာတ္ပံုမ်ား

6
Filed under စာေပ, သမိုင္း

Senes in Burma (6)
- ၀န္ၾကီးမ်ားရံုး။ သိမ္ျဖဴလမ္းႏွင့္ မဟာဗႏၶဳလလမ္းေထာင့္။

Senes in Burma (19)
- ရန္ကုန္ေဆးရံုၾကီး။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္လမ္းမွ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေစ်းသို႕ အသြားျမင္ကြင္း။

Senes in Burma (20)
- ကန္ေတာ္မင္ပန္းျခံ။(ယေန႔ – သေကၤတကန္ေတာ္ၾကီးစားေသာက္ဆိုင္ေရွ႕ျမင္ကြင္း)

Senes in Burma (21)
- ကန္ေတာ္ၾကီး(တင့္ကားကုန္း၊ ေမွ်ာ္၀င္ကၽြန္းအ၀င္- ၂၀၁၀ X2O မ႑ပ္အနီးမွ ျမင္ကြင္း)

Senes in Burma (22)
- ကန္ေတာ္ၾကီး ဘုတ္ကလပ္(ကန္ေတာ္ၾကီးဟိုတယ္နံေဘး)

Senes in Burma (23)
- ဆူးေလလမ္းမ(သမၼတရုပ္ရွင္ရံုဘက္မွ ဘူတာၾကီးကုန္းေက်ာ္၍ ဆူးေလဘက္အသြား)

Senes in Burma (25)
- ရန္ကုန္ေကာလိပ္( စင္ထရယ္ေက်ာင္း)ယေန႔ လသာ- ၁ ဟု ဘိလပ္မွဘိုဆရာအတည္ျပဳ :P )

Sense in Burma (29)
- ပုစြန္ေတာင္ေခ်ာင္း

- ဓာတ္ပံုမ်ားကို Whiteaway,Laidlaw & Co, Ltd(Rangoon) မွ ထုတ္ေ၀ထား သည့္  Scenes in Burma စာအုပ္မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။ စာအုပ္ထုတ္ေ၀ထားသည့္ ခုႏွစ္ကို ရွာမေတြ႕ေသးပါ။

နာမ္ႏွင့္ မည္ေသာကဗ်ာမ်ား

5
Filed under ကဗ်ာ, စာေပ

Num

ပိုင္ရဲ႕ အရိုးစစ္ေဆးမႈ ကဗ်ာစာအုပ္အေၾကာင္း ေရးခဲ့ျပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္း အျခား ကဗ်ာစာအုပ္ေတြ အေၾကာင္း မေရးျဖစ္ခဲ့ပါဘူး။ ေမာင္ယုပိုင္ရဲ႕ တီဗီဖန္သားျပင္ၾကီး ဖြင့္လ်က္ ကဗ်ာစာအုပ္ကို ေရးဖို႕ အာရံုရခဲ့ေပမယ့္ လက္ေတြ႕မွာေတာ့ မေရးျဖစ္ျခင္းနဲ႕သာ ဆံုးသြားခဲ့ပါတယ္။ ၾကားထဲမွာ မင္းေဆြႏွစ္နဲ႕ မင္းထက္ေမာင္တို႕ ကဗ်ာစာအုပ္ေတြ ထြက္လာခဲ့ပါေသးတယ္။ မင္းေဆြႏွစ္ကို စကတည္းက မၾကိဳက္တာမို႕ ဖတ္ျပီး သူ႔အတိုင္းပဲ ထားခဲ့ပါတယ္။ မင္းထက္ေမာင္ရဲ႕ ကဗ်ာ ေျပာင္းျပန္ ကဗ်ာစာအုပ္ကို ေရးဖို႕စိတ္ကူးခဲ့ပါေသးတယ္။ ပံုစံတစ္ခုအတြင္း အသားက်ေနတဲ့ ဟန္ေတြနဲ႕ ေရာျပြန္းေနတာေတြေၾကာင့္ သူ႕စာအုပ္ထဲ ကဗ်ာေတြအေၾကာင္းကို ေရးဖို႕ စိတ္မပါ ခဲ့ျပန္ပါဘူး။ ကာရာအိုေကသြားျပီး ဘီယာဆိုင္ထိုင္၊ က်ယ္ေလာင္စြာေသာ ၾကြားလံုးမ်ားျဖင့္ ကဗ်ာတစ္ခ်ိဳ႕။

ၾကားထဲမွာ ေအာင္ခ်ိမ့္ရဲ႕ ေတာလား ထြက္လာပါတယ္။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ကေရးခဲ့တဲ့ ကဗ်ာရွည္ဟာ ၂၀၁၀ ေရာက္မွ ထြက္လာခဲ့တာပါ။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္က ေအာင္ခ်ိမ့္ရဲ႕ ေအာ္သံလို႕ သတ္မွတ္ ႏိုင္ မယ့္ ကဗ်ာရွည္ျဖစ္ပါတယ္။ ေအာင္ခ်ိမ့္ဟာ လမ္းေဘး လက္ဖက္ရည္ဆိုင္မွာ ထိုင္ေနရင္း သူ႕ ကိုယ္သူလည္း ထိုင္ဆဲေနရင္း လမ္းသြားေနတဲ့ သူေတြကိုလည္း ဖြင့္ထုတ္ေအာ္ဆဲေနတယ္လို႕ ယူဆႏိုင္တဲ့ ေတာလား ကဗ်ာရွည္ ျဖစ္ပါတယ္။

သိပ္မၾကာဘူး။ ေဇယ်ာလင္းရဲ႕ ကီလီမန္ဂ်ားရိုး ထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီစာအုပ္အေၾကာင္းလည္း ေရးဖို႕စဥ္းစားေပမယ့္ ကဗ်ာစာအုပ္ကို ဆံုးေအာင္ မဖတ္ရေသးပါဘူး။ ေဇယ်ာလင္းရဲ႕ကဗ်ာ ေတြဟာ သာမန္ကဗ်ာဖတ္ပရိသတ္ကို တရြတ္တိုက္ ဆြဲေခၚသြားမွာပါ။ လိုက္မမီႏိုင္ေတာ့လို႕ လမ္းမွာတင္ ျပတ္က်န္ေနခဲ့တာမ်ိဳးလည္း ၾကံဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ကီလီမန္ဂ်ားရိုး ကဗ်ာစာအုပ္က ကဗ်ာခံစားမႈ အသစ္တင္ဆက္မႈအပိုင္းမွာ ေဇယ်ာလင္းက နံပါတ္တစ္ေနရာမွာ ရွိေနဆဲပဲဆိုတာ ျပခဲ့ပါတယ္။ သမိုင္းနဲ႕ ႏိုင္ငံတကာ အခ်က္အလက္ေတြ၊ ျဖစ္ပ်က္ေနတဲ့ ပစၥကၡအေျခအေန ေတြကို မဆက္စပ္တတ္ဘူးဆိုရင္ ေဇယ်ာလင္းရဲ႕ ကီလီမန္ဂ်ားရိုးကို မဖတ္ပါနဲ႕လို႕ တိုက္တြန္း လိုပါတယ္။ မဟုတ္ရင္ စိတ္ရႈပ္ေထြးမႈနဲ႕ ေမာပန္းျခင္းနဲ႕ ေက်နပ္မႈမရွိျခင္း ေတြသာ က်န္ေနခဲ့ပါလိမ့္မယ္။ ေဇယ်ာလင္းနဲ႕ ဘာသာစကားကဗ်ာေတြကို တိုက္ခိုက္ေနဆဲျဖစ္တဲ့ ပ်ဥ္းမနားသား ကဗ်ာဆရာတစ္ခ်ိဳ႕ဟာ ဒီလိုအေျခအေနနဲ႕ ၾကံဳေတြ႕ေနၾကတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေဇယ်ာလင္းရဲ႕ ကီလီမန္ဂ်ားရိုးကို ဖတ္ေနတုန္းမွာပဲ ကဗ်ာစာအုပ္ မဟုတ္တဲ့ အျခားေသာ စာအုပ္ေတြကို ဆက္ဖတ္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီၾကားထဲကပဲ ကီလီမန္ဂ်ားရိုးမဟုတ္တဲ့ ကဗ်ာစာအုပ္ တစ္အုပ္ကို ဖတ္ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ကီလီမန္ဂ်ားရိုး မထြက္ခင္ကတည္းက ထြက္ထားခဲ့တဲ့ ကဗ်ာ စာအုပ္ တစ္အုပ္ျဖစ္ျပီးေတာ့ ၀ယ္ထားျပီး မဖတ္ျဖစ္ခဲ့တဲ့ စာအုပ္တစ္အုပ္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ နာမ္ဆိုတဲ့ ကဗ်ာစာအုပ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစာအုပ္အေၾကာင္းကိုေတာ့ ေရးခ်င္စိတ္ ေပၚလာတုန္း ေကာက္ေၾကာင္းမွ် ခ်ေရးလိုက္ပါတယ္။

နာမ္ဆိုတဲ့ ကဗ်ာစာအုပ္ကို Exit Poetry ကေန ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ ဒီစာအုပ္ကို Exit Poetry ကဗ်ာ ၀က္ဘ္ဘေလာ့ကို ေရးသားေနတဲ့ ေျမမႈန္လြင္ ဆီကေနလည္း ရယူဖတ္ရႈႏိုင္ပါတယ္။ က်ပ္ေငြ ၁၀၀၀ တန္ဖိုးသာရွိခဲ့တဲ့ ကဗ်ာစာအုပ္ျဖစ္တာမို႕ ၀ယ္ဖတ္ရင္လည္း တန္ပါတယ္။ အခု ဒီစာအုပ္ အေၾကာင္းကို ေျပာၾကည့္ပါမယ္။

သီးျခားအမွာစာ မပါ၊ မာတိကာလည္း မပါတဲ့ နာမ္ကဗ်ာစာအုပ္မွာ သစၥာနီ၊ ဟိန္းျမတ္ေဇာ္၊ လူဆန္း၊  လြန္းဆက္ႏိုးျမတ္နဲ႕ ေျမမႈန္လြင္တို႕ရဲ႕ ကဗ်ာေတြကို တြဲခ်ိတ္ တင္ဆက္ထားပါတယ္။ ကဗ်ာဆရာ တစ္ေယာက္ခ်င္းစီက သူတို႕အေၾကာင္း သူတို႕ကိုယ္တိုင္ေရးသား မိတ္ဆက္ထား တဲ့ စာတိုေလး ေတြကိုလည္း စာအုပ္မွာ ေတြ႕ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကဗ်ာဆရာေတြနဲ႕ စာအုပ္မွာသူတို႕ေရးခဲ့တဲ့ ကဗ်ာေတြကို စဥ္ၾကည့္ပါမယ္။ ကဗ်ာစာအုပ္မွာ စဥ္ထားခဲ့တဲ့ အတိုင္းပါပဲ။

- လြန္းဆက္ႏိုးျမတ္

၁။ ဘယ္လို… ဘယ္လို
၂။ အဆင့္ျမင့္ကုန္တိုက္
၃။ ေၾကာင္ေပ်ာက္လို႔
၄။ ခ်ီးမြမ္းခုႏွစ္ရက္ ကဲ့ရဲ႕ခုႏွစ္ရက္
၅။ ဟိုတစ္ပုဒ္ရဲ႕ အျခားတစ္ဖက္
၆။ လိုင္စင္ဓာတ္ပံု
၇။ လွ်ာနဲ႕သြား

လြန္းဆက္ႏိုးျမတ္ရဲ႕ ကဗ်ာ ၇ ပုဒ္ စာအုပ္မွာပါ၀င္ခဲ့ပါတယ္။ ဇာတ္လမ္းေျပာ သူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ဇာတ္လမ္းဆန္ဆန္ ကဗ်ာေရးဟန္ေတြကို သူ႕ဆီမွာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ကဗ်ာေတြအားလံုးအား ကဗ်ာမဆန္ပဲ ဇာတ္လမ္းတင္ဆက္မႈ ဆန္တယ္လို႕ ခံစားမိပါတယ္။ အရိုးရဲ႕ သီခ်င္းေတြ လိုပါပဲ။ အမ်ား နားလည္လြယ္ႏိုင္တဲ့ အေရးအသားေတြနဲ႔ ကဗ်ာေတြပါ။

- သစၥာနီ

၁။ ရႈခင္းမ်ား-၁
၂။ ရႈခင္းမ်ား-၂
၃။ ရႈခင္းမ်ား-၃
၄။ ရႈခင္းမ်ား-၄
၅။ ရႈခင္းမ်ား-၅
၆။ ရႈခင္းမ်ား-၆
၇။ ရႈခင္းမ်ား-၇

သူငယ္ခ်င္း ခ်ိမ့္ၾကီး (ေအာင္ခ်ိမ့္)ရဲ႕ ကဗ်ာအတြဲေတြ ျဖစ္တဲ့ ေတးမ်ား၊ ျပဇာတ္မင္းသား၊ ပံုေျပာသူ စတာေတြကို ဖတ္ခဲ့ျပီး အားက်စိတ္နဲ႕ ရႈခင္းမ်ားကို ေရးခဲ့တယ္လို႕ သစၥာနီက ဆိုပါတယ္။ သစၥာနီရဲ႕ ရႈခင္းမ်ားဟာ ေအာင္ခ်ိမ့္မဆန္ဘဲ သုခမိန္လိႈင္ရဲ႕ ဟန္ေတြသာျဖစ္တယ္ လို႕ဆိုရင္ ဆရာသစၥာနီ လက္ခံႏိုင္ပါ့မလား။ အဲ့ဒီလိုပဲ ခံစားမိခဲ့ပါတယ္။ ရႈခင္းမ်ား(၄)၊ ရႈခင္းမ်ား(၅)၊ ရႈခင္းမ်ား(၆) ကို ထုတ္ႏႈတ္ၾကည့္ပါမယ္။

ရႈခင္းမ်ား- ၄

သေဘာၤပ်က္ေတြ ရတနာေတြ
အရိုးစုေတြကို သို၀ွက္လို႔
ပင္လယ္ဟာ…. ။
ေမ့လြယ္ေပ်ာက္လြယ္တဲ့ လူေတြ
ကမ္းေျခမွာ
လိႈင္းကို အေပ်ာ္စီးၾကတယ္။

ရႈခင္းမ်ား- ၅

အမ်ားနဲ႕တစ္ေယာက္တည္း
သူပဲ ႏိုင္တာပဲ
ယုတၱိေဗဒေတြ ဘာေတြေဘးဖယ္ထား
ဒါက ေကာင္းဘိြဳင္ကား။
တစ္ဘ၀လံုးလြဲလည္း
ေသနတ္ပစ္မလြဲရင္ ျပီးတာပဲ။
ဂၽြန္၀ိန္းၾကီးအိုျပီ
မင္းသားအျဖစ္က
တစ္ျပားမွ မေလ်ာ့ဘူး။

ရႈခင္းမ်ား- ၆

ေကာင္းကင္မွာ
တိမ္ေတြ တေရြ႕ေရြ႕။
တံတားေအာက္မွာ
ေရေတြ တေရြ႕ေရြ႕။
နာရီထဲမွာ
လက္တံေတြ တေရြ႕ေရြ႕။
မွန္ထဲမွာ
ငါ့မ်က္ႏွာ တေရြ႕ေရြ႕။

(ဆရာသစၥာနီ ခင္ဗ်ား။ ဆရာေျပာခဲ့တဲ့ ေအာင္ခ်ိမ့္ရဲ႕ ကဗ်ာတြဲေတြထဲမွာ ေအာင္ခ်ိမ့္ဟာ တစ္ ေၾကာင္း ဖမ္းတဲ့ ဟန္ကို က်င့္သံုးခဲ့ပါတယ္။ အဲ့ဒီတစ္ေၾကာင္းဟာ ဘုရားသခင္က ထည့္ေပး လိုက္တာလို႕ ဆရာလည္း ေတြးမိမယ္လို႕ ထင္ပါတယ္။)

- လူဆန္း

၁။ ေဂြ
၂။ ငါးဆယ့္ငါးသန္းမက ကဗ်ာ
၃။ မိဘ (အထူးသျဖင့္ ရြတ္ဆိုပါရန္ မိဘ)
၄။ အခမဲ့ ေငြေပးဖို႕မလိုပါ
၅။ သစ္ပုပ္ ရုကၡေဗဒအေခၚ ဒါတစ္စကားစီးေလး(DATISCACEAE)
၆။ ျပန္လည္သန္႔စင္အသံုးျပဳပါ
၇။ က်ား(တစ္ဖက္ျခား) မႏွင့္ ဂုဏ္ရည္တူ အစိတ္အပိုင္း
၈။ ႏြားကေလးမ်ား၊ ဆရာၾကီးေဇာ္ေဇာ္ေအာင္၊ ကၽြႏု္ပ္ႏွင့္ ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ
ဂိုးဒင္းလန္း

လူဆန္းကဗ်ာေတြ မဖတ္ခင္မွာ လူဆန္းအေၾကာင္း စဥ္းစားျဖစ္ပါတယ္။ လူဆန္းရဲ႕ေနာက္ပိုင္း ကဗ်ာေတြ ဖတ္ရေကာင္းလာတာေတာ့ အမွန္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ လူဆန္းလိုပဲ ေနာက္တစ္ေယာက္ ရွိပါေသးတယ္။ ခင္ေအာင္ေအး။ ခင္ေအာင္ေအးရဲ႕ ေနာက္ပိုင္းကဗ်ာေတြဟာ ကဗ်ာပိုဆန္ လာတယ္။ ဖတ္ျပီး သိမ္းထားလို႕ရတဲ့ အဆင့္ထိေရာက္ခဲ့ပါတယ္။ ကဗ်ာဖတ္သူရႈေထာင့္ကသာ ေျပာခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အျခားေသာ ကဗ်ာဖတ္သူေတြအေနနဲ႕လည္း ဒီလိုပဲ ခံစားရလိမ့္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။

လူဆန္းက သူရဲ႕ ကဗ်ာေတြရဲ႕ ေရွ႕၊ အမွာစာတိုေလးမွာ ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ကဗ်ာတဲ့။ ကဗ်ာနဲ႕ ဆန္တဲ့ အေရးအသားတစ္ခုကို ၁၉၉၇ခုႏွစ္ မတ္လထုတ္ ရနံ႕သစ္မဂၢဇင္းမွာ ေဖာ္ျပခံခဲ့ရ ဖူးပါ တယ္တဲ့။ ဒီလိုအေရးအသားမ်ိဳးေတြကို ေပ်ာ္ေမြ႕မိပါတယ္တဲ့။ လူဆန္းရဲ႕ ဒီလိုေရးဟန္ေတြကို စတုန္းကေတာ့ သေဘာမေတြ႕မိပါဘူး။ ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ ျငိတြယ္တာ တစ္ခ်ိဳ႕ရွိလာခဲ့ပါ တယ္။  ဒီစာအုပ္မွာပါတဲ့ လူဆန္းရဲ႕ ကဗ်ာ(၈)ပုဒ္လံုးမွာ ဒီလိုေရးဟန္ေတြပဲ ေတြ႕ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကဗ်ာနဲ႕ အက္ေဆး(တနည္းအားျဖင့္ အေရးအသား) ၾကားက နံရံေတြကို လူဆန္းက ေက်ာ္ပစ္လိုက္ခ်င္တဲ့ အေနအထားရွိပါတယ္။ တားထားတဲ့ စည္းထက္မွာ ဟိုဘက္ဒီမွာ အျပန္အလွန ္ကူးေလွ်ာက္ေနတဲ့ အေရးအသားေတြလည္း ျဖစ္ပါတယ္။

၁) တစ္ခါက အိမ္ထဲမွၾကည့္ေနတုန္း ရြယ္တူေတြ မိုးထဲေလထဲ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေခြလွိမ့္ သြားၾကသည္။ (ေဂြ ကဗ်ာအဖြင့္)

၂) (တနၤေႏြေထာင့္)- ကဗ်ာလို႕ ရိုရိုေသေသ သံုးလိုက္ပါတယ္။ ကဗ်ာမွာ ဘာစြမ္းအင္ေတြရွိလဲ။ အမ်ိဳးမ်ိဳးေမးၾကဆဲလိမ့္ပါ။ (ငါးဆယ့္ငါးသန္းမက ကဗ်ာအဖြင့္)

၃) ၾကာငါးသီးသုတ္။ တြန္းလွည္းနဲ႕ရပ္ျပီး ေအာ္ေနတယ္။ ကိုယ္ကေတာ့ ဒီလိုပဲ ၾကားလိုက္မိ တယ္။ ၾကိဳးနဲ႕ခ်ည္ေပးလိုက္ျပီး တက္သြားတာျမင္ရတယ္ မိဘ။ မိုးကုန္ျပီဆို ဒီလိုပဲ ပစ္ခ်။ ပစ္ခ်လို႕ အျပစ္မရတဲ့ အျပင္ မပစ္ခ်လို႔ လမ္းခရီးမွာ က်ိန္စာမတိုက္တာဘဲ ေက်းဇူးတိုးဆင္း တင္ရမလို ျဖစ္ဖူးပါသလား မိဘ။ မိဘ (အထူးသျဖင့္ ရြတ္ဆိုပါရန္ မိဘ ကဗ်ာပထမပိုဒ္ )

၄) ေတာက္ေလွ်ာက္ရီပို႔ေတြေပးေနရေအာင္ ကၽြန္ေတာ့္ထင္ျမင္ခ်က္ ဘယ္သူေတာင္းေနလို႔လဲ ဓာတ္ခဲသံုး ေၾကာ္ျငာ ေလာ္စပီကာ ေပါက္စေလးနဲ႔ အသံစမ္းေလွ်ာက္ ေအာ္ေနတာၾကာျပီ။ (အခမဲ့ ေငြေပးဖို႕မလိုပါ ကဗ်ာအဖြင့္)

၅) ျပန္လည္ ဟုတ္ေယာင္ျခင္းမ်ားမွ သစ္ပုပ္၊ ႏႈတ္ဆက္ေသာ္ သစ္ပုပ္ သဘာ၀ေက်ာက္တိုင္ သစ္ပုပ္၊ အလကားထိုင္ေငးေနစရာ သစ္ပုပ္၊ အမ်ိဳးအစားခြဲရင္ ပံုျပင္ပါးစပ္ထဲက သစ္ပုပ္၊ တကၠသိုလ္ ေက်ာင္းေတာ္သူ ေက်ာင္းေတာ္သားမ်ား သီဆိုတဲ့ သစ္ပုပ္၊ ခ်စ္ရည္ရွည္ရွည္ အင္းလ်ားေျမသစ္ပုပ္၊ အပတ္တိုင္း ဘြဲယူသူေတြၾကား သစ္ပုပ္ (သစ္ပုပ္ ရုကၡေဗဒအေခၚ ဒါတစ္ စကားစီးေလး(DATISCACEAE) ကဗ်ာအဖြင့္)

၆) ဒါေတြဟာ အားလံုျပန္လည္ သတ္မွတ္ခ်က္ေတြနဲ႕ စတင္လိုက္ပါတယ္။ နာရီအတန္ၾကာ လႈပ္ရွားမႈအျပီး ရိုးရိုးခ်ိန္သီး ႏွစ္လံုး ျဖည့္တင္းစြမ္းအင္ လိုအပ္လွပါတယ္။ (ျပန္လည္ သန္႔စင္ အသံုးျပဳပါ ကဗ်ာအဖြင့္)

၇) အတိုင္းသားျမင္ေနရလ်က္ အားထုတ္တူးေကာ္ေနတာ ျပန္ေျပာရရင္ မသိသားဆိုးတရြားရြား (က်ား(တစ္ဖက္ျခား) မႏွင့္ ဂုဏ္ရည္တူ အစိတ္အပိုင္း ကဗ်ာအဖြင့္)

၈) ျမက္ကေလးေတြ ႏုေနသည္( ကၽြႏု္ပ္ႏွင့္မဆိုင္ပါ) (ႏြားကေလးမ်ား၊ ဆရာၾကီး ေဇာ္ေဇာ္ ေအာင္၊ ကၽြႏု္ပ္ႏွင့္ ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ ဂိုးဒင္းလန္း ကဗ်ာအဖြင့္)

လူဆန္းရဲ႕ ကဗ်ာေတြထဲက အဖြင့္ေတြကို ထုတ္ျပခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကဗ်ာစာအုပ္ကို အရည္ အတြက္ အားျဖင့္ ေပးလိုက္ရတဲ့ ေငြတစ္ေထာင္တန္ ရသကို လူဆန္းက စေပးခဲ့ပါတယ္။

- ဟိန္းျမတ္ေဇာ္

၁။ တစ္ေထာင့္ တစ္ေနရာကေန ၀င္အန္ၾက
၂။ အက်အေပါက္မ်ား
၃။ အေမွာင္ဟာ ငါ့ေသြးထဲ ေရနက္ထဲ ငရဲလို
၄။ မည္သူ မဆို
၅။ လူအျဖစ္ ေနထိုင္ျခင္း

မိုးမ်ားရြာသြန္းျပီးေနာက္ ကဗ်ာစာအုပ္ထြက္ခဲ့အျပီး မဂၢဇင္းေပၚက ကဗ်ာတစ္ခ်ိဳ႕ကို ေတြ႕ရွိခဲ့ အျပီး ဟိန္းျမတ္ေဇာ္ရဲ႕ ကဗ်ာစုကို ဒီစာအုပ္မွာ ျပန္ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။ ဟိန္းျမတ္ေဇာ္ရဲ႕ ကဗ်ာ ေတြဟာ ဒီကေန႔ မဂၢဇင္းေတြမွာ ထိပ္ဆံုးေရာက္ေနတဲ့ ကဗ်ာဟန္ေတြကို အမ်ားဆံုးေတြ႕ရမွာ ပါ။ ျပည္တြင္းက ေနအိုေရာင္ ေမာ္ဒန္ကဗ်ာေခတ္ထဲက အျမင့္ဆံုး မီးေတာက္ကဗ်ာေတြထဲက ပံုစံတခ်ိဳ႕ေပါ့။ ဘာသာ စကားကဗ်ာဘက္ကို အနည္းငယ္ ယိမ္းလာေပမယ့္ ေမာ္ဒန္ဟန္ အျပည့္နဲ႕ ကဗ်ာေတြ ကို ဟိန္းျမတ္ေဇာ္ဆီမွာ ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ အေမွာင္ဟာ ငါ့ေသြးထဲ ေရနက္ ထဲ ငရဲလို ကဗ်ာကို ျမည္းစမ္းၾကည့္ေစလိုပါတယ္။

အေမွာင္ဟာ ငါ့ေသြးထဲ ေရနက္ထဲ ငရဲလို

စိတ္ပစၥည္းထုတ္လုပ္ေရးဟာ
အသက္အႏၱရာယ္ ရွိခဲ့မယ္လို႔ ဘယ္သူထင္မွာလဲ
အကန္းလိုေရာက္တဲ့ ေနရာတိုင္း
အကန္းလို ဘယ္ကိုတိုးျပီး ဘယ္ကိုတိုက္မွာလဲ
ဖမ္းယူရရွိမိတဲ့ အသံထဲ မၾကာမီ အဲ့ဒီစစ္သေဘာၤကို ဖ်က္ဆီးပစ္ေတာ့မယ္လို႔ သိရပါတယ္။
ဒီေလာက္အထိ ရွင္းတာကို မရွင္းဘဲ
ေျပာစရာမဟုတ္သလိုလို
ငါ စမ္းေနတဲ့ တရားက အကန္း
ငါ ငိုေနတာကို ေျမျမဳပ္ပစ္ခဲ့တယ္။
ကုတ္ျခစ္သံမ်ား
အိပ္မက္သတင္း၊ သတိရျခင္းမ်ား၊ မီးခိုးျဖဴျဖဴမ်ား
ကၽြန္ေတာ္က ဒီမွာ ငရဲလိုျခစ္ျခစ္ေတာက္ပူလို႔။

ဟိန္းျမတ္ေဇာ္ဟာ ဟိန္းျမတ္ေဇာ္အတိုင္း ရွိေနဆဲပဲ ျဖစ္ျခင္းကို နာမ္မွာပါတဲ့ဟိန္းျမတ္ေဇာ္ ကဗ်ာေတြက ေျပာျပေနခဲ့ပါတယ္။

- ေျမမႈန္လြင္

၁။ ျပႆနာက ဒီလိုပါ
၂။ အဆင့္ျမင့္ ဆံသဆိုင္
၃။ ဖိုတိုအယ္(လ)ဘမ္
၄။ Assassin/ အဆဲ့ဆင္(န္)/n.လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္သူ
၅။ ကၽြန္မကိုေတာ့ သံသယမျဖစ္ေလနဲ႕
၆။ ရိုေဘာ့ကဗ်ာဆရာ

ဘာသာစကားကဗ်ာထဲကို လံုးလံုး၀င္ေရာက္ထားတဲ့ ေျမမႈန္လြင္ရဲ႕ ကဗ်ာေတြနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ထူးထူးကဲကဲ ေျပာစရာမရွိပါ။ သူ႕ရဲ႕ ၀က္ဘ္ဘေလာ့ (http://exitpoetry.blogspot.com/) မွာ လည္း သူ႔ကဗ်ာေတြ တင္ထားပါတယ္။

နာမ္ကဗ်ာစာအုပ္မွာပါတဲ့ ကဗ်ာေတြက ဖတ္သူအတြက္ ေတာ္/ေကာင္း/သင့္/ညံ့ လို႕ အဆင့္ ေတြခြဲၾကည့္ရင္ ေကာင္း/သင့္ အဆင့္ရွိတယ္လို႕ ဆိုပါရေစ။ ေကာင္းတဲ့ အဆင့္ကို လူဆန္း၊ ဟိန္းျမတ္ေဇာ္နဲ႕ ေျမမႈန္လြင္တို႕ရဲ႕ ကဗ်ာေတြက ေရာက္ရွိခဲ့ျပီး လြန္းဆက္ႏိုးျမတ္နဲ႕ သစၥာနီရဲ႕ ကဗ်ာေတြကေတာ့ သင့္ ဆိုတဲ့ အဆင့္မွာရွိပါတယ္။ မဂၢဇင္းကဗ်ာေတြကို အီေနတဲ့ သူေတြ အတြက္ တနည္းတဖံု အပ်င္းေျပေစမယ္လို႕ ယူဆရပါတယ္။

ေတာေက်ာင္းဆရာ

- ဒီေဆာင္းပါးကို ေကာင္းကင္ႏိုင္ငံျပဳအႏုပညာမဂၢဇင္းမွာလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

ဖတ္မိခဲ့ေသာ စာအုပ္မ်ား – ၂

2
Filed under စာေပ

book 1

မိန္းမနဲ႔ ႏုိင္ငံေရး
‘ကမၻာေက်ာ္ ႏိုင္ငံေရး အရႈပ္ေတာ္ပုံမ်ား’ ေရးသူ-တင္ညြန္႔
တရားသစၥာစာေပ၊ ၂၀၁၀ ေဖေဖာ္၀ါရီ

သႀကၤန္ရက္မွာ ပထမဆုံးဖတ္ျဖစ္တဲ့စာအုပ္ပါ။ ႏုိင္ငံေရးအရႈပ္ေတာ္ပုံလုိ႔ နာမည္တပ္ထား ေပ မယ့္ စာအုပ္တစ္၀က္ေလာက္က ႏုိင္ငံေရးေလာကက လူေတြရဲ႕လူမႈေရး အရႈပ္ေတာ္ပုံေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အရႈပ္ေတာ္ပုံ (scandal) နာမည္တပ္ၿပီး လူအမ်ားက စိတ္၀င္တစားေရးသား ဖတ္ရႈၾကတယ္ဆုိတာ ပါ၀င္ပတ္သက္သူေတြရဲ႕ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားမႈ၊ အေရးပါမႈေတြေၾကာင့္ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ သာမန္လူေတြရဲ႕ scandal ေတြကေတာ့ လက္ဘက္ရည္ဆုိင္နဲ႔ ဥပုသ္ဇရပ္ေတြမွာပဲ ႏႈတ္အားျဖင့္သာ ေျပာဆုိနာၾကားမႈ ျပဳၾကတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီစာအုပ္ထဲမွာပါတဲ့ scandal ေတြကေတာ့ ပါ၀င္ပတ္သက္သူေတြသာမက အစုိးရနဲ႔ ႏုိင္ငံအဆင့္အထိ သက္ေရာက္မႈေတြ ျဖစ္ေစခဲ့တာေတြ႕ရပါတယ္။ စာ-၁၅၅က ခ်ားပါနဲလ္ (အိုင္ယာလန္ေခါင္းေဆာင္)နဲ႔ ကစ္တီအုိရွီး တို႔ရဲ႕ ဇာတ္လမ္းဟာ အုိင္ယာလန္ႏုိင္ငံေရး လႈပ္ရွားမႈအေပၚ သက္ေရာက္မႈ ရွိခဲ့တာေတြ႕ရ သလုိ စာ-၄၇က ပရုိဖူမို (ျဗိတိသွ် ကာကြယ္ေရး ၀န္ႀကီး)ရဲ႕ ဇာတ္ရႈပ္ေၾကာင့္ ကြန္ဆာေဗးတစ္ အစုိးရတစ္ခုလုံးကုိ ထိခုိက္ေစခဲ့တာ စတာေတြကုိ ေတြ႕ရပါတယ္။ မိန္းမကိစၥေၾကာင့္ တစ္ဦး တစ္ေယာက္ခ်င္းဘ၀ပ်က္ခဲ့ရတဲ့ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြ (စတုန္းေဟာက္စ္၊စာ – ၁၈၃)အေၾကာင္း သာမက မိန္းမက ေယာက်္ားထက္ ၾသဇာထက္ခဲ့လို႔ (အီဗာပီရြန္၊ စာ – ၁၃၁)၊ မိန္းမက ပါ၀င္ စြက္ဖက္လုိ႔ (အီမယ္လ္ဒါမားကုိ႔စ္၊ စာ – ၂၁၉)ႏုိင္ငံအတုိင္းအတာနဲ႔ နစ္နာဆုံးရႈံးမႈေတြ ျဖစ္ခဲ့ရ တာေတြကိုလည္း ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

မွတ္ခ်က္။ ဒီစာမွာ ေဖာ္ျပတဲ့ မိန္းမဆုိတဲ့ စကားလုံးဟာ wife သုိ႔မဟုတ္ partner ကုိညႊန္းျခင္း ျဖစ္ၿပီး female ကုိ ဆုိလုိျခင္းမဟုတ္ပါ။

က်င့္၀တ္ႏွင့္ ဆရာ၀န္
‘ႏြယ္ျမက္ရွင္’၊ အတြဲ (၁) အမွတ္ (၄)
Family Publishing House

ေခါင္းစဥ္ကေတာ့ လူအမ်ား စိတ္၀င္စားမယ့္ ေခါင္းစဥ္ေပးထားတာပါ။ အဓိက ေျပာခ်င္တာက ထူးျခားတဲ့ မဂၢဇင္းတစ္ေစာင္ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္းပါ။ Circulation Price က က်ပ္ ၅၀၀ လုိ႔ ေဖာ္ျပထား (တစ္အုပ္လုံး ေၾကြစကၠဴနဲ႔ ရုိက္ထား)ၿပီး Subscription Rate က ၁၂အုပ္စာကုိ က်ပ္ ႏွစ္ေသာင္းလို႔ ေဖာ္ျပထားတာမို႕ subscribe လုပ္ဖတ္ရင္ ေစ်းပုိႀကီးတဲ့ ကမၻာ့တစ္ခုတည္းေသာ မဂၢဇင္းလည္း ျဖစ္ႏုိင္ေၾကာင္းပါ။ ေၾကာ္ျငာေတြကုိ စာဖတ္သူေတြကို သတင္းအခ်က္အလက္ ေပးႏုိင္မွ၊ အထဲမွာပါတဲ့ စာေတြနဲ႔ ကိုက္ညီမႈရွိမွ လက္ခံမယ္လို႔ ဆုိထားပါတယ္။ ဒီေန႔လုိ ေၾကာ္ျငာနဲ႔ marketing ကို အယ္ဒီတာက ဦးထိပ္ပန္ဆင္ေနရတဲ့အခါမွာ ဒီမူကေတာ့ ထူးတယ္ လို႔ပဲ ဆုိပါရေစ။ (တကယ္လည္း အထဲမွာ ေဆးေၾကာ္ျငာေတြပဲ ပါပါတယ္) စာအုပ္ျဖန္႔ခ်ိမႈနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ကေတာ့ ‘a controlled circulation for medical professionals and healthcare professionals throughout Myanmar’လုိ႔ ဆုိထားတဲ့ အတြက္ စာအုပ္ဆုိင္ေတြမွာ ၀ယ္လုိ႔ရမယ့္ပုံမေပၚပါ။ ေဆာင္းပါးအမ်ားစုက ပညာရပ္ဆုိင္ရာေဆာင္းပါေတြသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အႏွီမဂၢဇင္းဟာ ေဆးေကာင္စီက ေဒါက္တာလွျမင့္ နာယကလုပ္ထားတဲ့ မဂၢဇင္းျဖစ္ၿပီး အထဲမွာ Ethical Principles for Medical Professionals ဆုိတဲ့ ေဆာင္းပါး(ေဒါက္တာခ်စ္စုိးေရး) ပါေန လုိ႔ တေလာက ဟုတ္လုိ႔ေက်ာ္၊ ပုပ္လုိ႔ေပၚ ျဖစ္ခဲ့ရတဲ့ ကိစၥမွာ ေဆးေလာကရဲ႕ ethics ဆုိတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ သိခ်င္တဲ့လူ၊ သိဖုိ႔လုိတဲ့လူေတြ ရွာေဖြဖတ္ရႈ သင့္ၾကပါတယ္။

ကၽြန္ေတာ္ အရက္၀ယ္ၾကက္ဖမ္း (စီနီယာ)
‘ႏုိင္ငံေရး အေတြ႕အႀကံဳမ်ား’၊ ကုိသန္း (ၾကည့္ျမင္တုိင္)
ပင္၀ါးရုံစာေပ၊ ၂၀၀၉ ႏုိ၀င္ဘာ

ဒီစာအုပ္ထဲမွာ ပါတဲ့ေဆာင္းပါအမ်ားစုကို မဂၢဇင္းေတြထဲမွာ ဖတ္ၿပီးျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီလုိ ဖတ္ ရစဥ္က ႀကိဳက္ခဲ့ပါတယ္။ ကုိသန္းရဲ႕ စာေတြ ရုိးဂုဏ္ရွိတယ္လုိ႔ ထင္ျမင္ခဲ့သလုိ ရသပါတယ္လို႔ လည္း လက္ခံခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အခုလုိ စာအုပ္အေနနဲ႔ တစုတစည္း ဖတ္လိုက္တဲ့အခါမွာ အဲဒီအျမင္ေတြ ေျပာင္းသြားပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ အီသြားတာပါပဲ။ ငယ္ငယ္က ကၽြန္ေတာ့္ အေတြ႕အႀကံဳတစ္ခုနဲ႔ ယွဥ္ေျပာရရင္ေတာ့ ငါးမုန္႔ေၾကာ္ကုိ ထမင္းလြတ္စားသလိုပါပဲ။ ငယ္ငယ္က သူငယ္ခ်င္းရွင္ျပဳမွာ ငါးမုန္႔ေၾကာ္ေတြကို ေန႕လည္စာ အလြတ္စားလိုက္မိလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေနာက္ႏွစ္ေတာ္ေတာ္ၾကတဲ့အထိ ငါးမုန္႔ေၾကာ္ စားလုိ႔မရေတာ့ပဲ ျဖစ္ဘူးပါတယ္။ အခုလည္း စတုိင္သစ္တုိ႔၊ မုိးတုိ႔မွာ ေရေႏြးႀကမ္းအျမည္း လုပ္ခဲ့တဲ့ ကုိသန္းရဲ႕ေဆာင္းပါးေတြ ဟာ စာအုပ္အေနနဲ႔ ကုိင္ဖတ္လုိက္ေတာ့ ဆုံးေအာင္ဖတ္ဖို႔ ခက္တဲ့အထိျဖစ္သြားပါတယ္။ ဒီလုိ ျဖစ္ရတဲ့အထဲမွာ အရင္တစ္ပုဒ္ခ်င္းဖတ္စဥ္က မသိသာခဲ့တဲ့ ကုိသန္းရဲ႕ ‘ငါကေတာ့ လြတ္လပ္ ေရး ႀကိဳးပမ္းမႈမွာ အရက္၀ယ္ၾကက္ဖမ္းေနရာက ပါခဲ့တာကြ၊ ေအးဒါေပမယ့္ အထင္ေတာ့ မေသးနဲ႔၊ ငါက အရက္၀ယ္ၾကက္ဖမ္း(စီနီယာ)ကြ´ဆုိတဲ့ ေလႀကီးက အပုဒ္တုိင္း နီးပါးမွာ ပါေန တာေၾကာင့္ တစ္ေၾကာင္းျဖစ္မယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ဒီလုိျဖစ္ရတာကလည္း စာေရးသူရဲ႕ အျပစ္လုိ႔ေတာ့ မဆုိလုိပါ။ နဂုိကတည္းက ေဆာင္းပါအျဖစ္ ေရးရတာမို႔ တစ္ပုဒ္ခ်င္းမွာ မိတ္ဆက္ သေဘာမ်ဳိး ထည့္ခဲ့ရတာ ျဖစ္ပါလိမ့္မယ္။ ဘယ္လုိပဲျဖစ္ျဖစ္ အဲဒီကာလ ႏုိင္ငံေရး ေနာက္ခံေတြေရးရင္ မပါမၿပီးတဲ့ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ရဲ႕ sketch ေတြ (ညီလာခံတြင္ ပုဆုိးကၽြတ္က်သည့္ ဥကၠဌႀကီး၊ အမႈေဆာင္မ်ား ၀ါးလုံးထဲ၀င္ၾကပါ၊ ဗုိလ္မႈးသူရ) ပါသလုိ ေယာက္ဖကို ေခၚခဲ့ဦး၊ ႏႈတ္ခမ္းေမြးနဲ႔ ဗုိလ္ခ်ဳပ္လုိ ရသပါတဲ့ ေဆာင္းပါး ေတြ၊ ၁၉၆၃ ေထာင္ထဲမွာ ဦးေက်ာ္ျငိမ္း သတ္ေသဖုိ႔ႀကံစည္တဲ့ အေၾကာင္းလုိ ေတြးစရာေတြ ခ်န္ထားေပးတဲ့ အေရးအသားေတြလည္း ပါပါတယ္။ ဖတ္ခြင့္ရွိတဲ့ စာအုပ္ကိုပဲ ဖတ္ရမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဖတ္သင့္တဲ့ စာအုပ္လုိ႔ပဲ ဆုိရပါမယ္။

မိုးဆတ္

ႏိုင္၀င္းေဆြရဲ႕ ေႏြတည ျပန္ထြက္လာခဲ့ျပီ

4
Filed under စာေပ

Untitled-3

ထုတ္ေ၀ခြင့္ ပိတ္ပင္ထားခဲ့တာ ၾကာျပီျဖစ္တဲ့၊ စာအုပ္အေဟာင္းတန္းေတြမွာ မိတၱဴစာအုပ္ကိုေတာင္ ေစ်းၾကီးေပး၀ယ္ရတဲ့ ႏိုင္၀င္းေဆြရဲ႕ စာအုပ္ေတြထဲက နာမည္ၾကီး စာအုပ္တစ္အုပ္ျဖစ္တဲ့ ေႏြတညေတာ့ ျပန္ထြက္လာခဲ့ပါျပီ။ ကံ့ေကာ္၀တ္ရည္က ထုတ္ခဲ့ပါတယ္။ တန္ဖိုးက ၁၅၀၀။ ေမာင္ေမာင္သိုက္ရဲ႕ ပန္းခ်ီနဲ႕။ ဆင္ဆာကလည္း တစ္ေၾကာင္းပဲ ထိတယ္။

သိပ္မၾကာေသးခင္ကပဲ ဒီ၀တၳဳကို ကိုျငိမ္းေ၀ရဲ႕ ဘေလာ့ မွာ အစအဆံုးျပန္တင္ ေပးထားခဲ့ ပါေသး တယ္။ မသိန္းရွင္ဆီပို႔ေပးပါဆိုတဲ့ ဆက္တင္ေနပါတယ္။ ႏိုင္၀င္းေဆြနဲ႕ပတ္သက္လို႕ အျခားေသာအေၾကာင္းအရာမ်ားစြာကိုလည္း ကိုျငိမ္းေ၀ဆီမွာေတြ႕ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ႏိုင္၀င္းေဆြကို ၾကည္ေအးတို႔၊ ဂ်ဴးတို႕ထက္ ကၽြန္ေတာ္ပိုၾကိဳက္ခဲ့ပါတယ္။ သူေရးခဲ့သမွ် စာအုပ္ေတြထဲမွာ ဘ၀စာမ်က္ႏွာ၊ မဟူရာေမတၱာ၊ ေႏြတည၊ မသိန္းရွင္ဆီပို႔ေပးပါ၊ ေရဆန္လမ္း၊ ျမစပယ္ရံု၊ စတဲ့ စတဲ့ ၀တၳဳေတြကေတာ့ ႏွစ္သက္သေဘာက်ခဲ့ဖူးတဲ့၊ စြဲလန္းခဲ့ဖူးတဲ့ စာအုပ္ေတြျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ အခ်စ္၀တၳဳေတြထဲဆိုရင္လည္း ဆရာဘုန္းႏိုင္ရဲ႕ ၀တၳဳေတြ၊ ျငိမ္းေက်ာ္ရဲ႕ ၀တၳဳေတြ၊ ႏိုင္၀င္းေဆြရဲ႕ ၀တၳဳေတြဟာ ေခတ္ေတြေျပာင္းသြား၊ စနစ္ေတြေျပာင္း သြားခဲ့ေပမယ့္ ဘယ္အခ်ိန္ ေကာက္ဖတ္သည္ျဖစ္ေစ ဖတ္လို႔ေကာင္းတုန္း စာအုပ္ေတြ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

ျပီးခဲ့တဲ့ လေတြတုန္းက ႏိုင္၀င္းေဆြရဲ႕အေၾကာင္းကို မဂၢဇင္းစာမ်က္ႏွာတစ္ခ်ိဳ႕မွာေတြ႕ရေတာ့ သူ႔စာအုပ္ေတြမ်ား ျပန္ထြက္လာမလားလို႕ ေမွ်ာ္ၾကည့္ဖူးတယ္။ ၾကားထဲမွာ ကံ့ေကာ္၀တ္ရည္က မ၀ိုင္းန႔ဲေတြ႕ေတာ့ ႏိုင္၀င္းေဆြစာအုပ္ႏွစ္အုပ္ သူ႕ဆီျပန္ထြက္မယ္တဲ့။ ေႏြတညနဲ႕ မဟူရာေမတၱာ၊ ေနာက္… ကိုစန္းဦးတို႕ရဲ႕ စိတ္ကူးခ်ိဳခ်ိဳကလည္း ႏိုင္၀င္းေဆြရဲ႕ စာအုပ္ေတြ ျပန္ထုတ္ဖို႕ ရံုးတင္တယ္ဆိုတာ ၾကားရတယ္။

ႏိုင္း၀င္းေဆြကို အခုမွဖတ္ဖူးသူေတြ အတြက္ေတာ့ သူ႔စာအုပ္ေတြဟာ တနည္းတဖံုအားျဖင့္ စိတ္ထဲ အလိုမက်တာတခ်ိဳ႕ျဖစ္ႏိုင္စရာရွိေပမယ့္ ႏိုင္၀င္းေဆြကို စြဲလန္းခဲ့သူေတြအတြက္ေတာ့ သူ႔စာအုပ္ေတြဟာ လြမ္းဆြတ္မႈေတြကို ျပန္ႏိႈးဆြေစမွာပါ။

ႏိုင္၀င္းေဆြရဲ႕ ၀တၳဳေတြ၊ ႏိုင္၀င္းေဆြရဲ႕ အေၾကာင္းေတြကို ကၽြန္ေတာ့္ထက္သိေသာ၊ တတ္ေသာသူမ်ားက ေျပာထားခဲ့ျပီး ျဖစ္တာမို႕ ထပ္မေျပာလိုေတာ့ပါဘူး။ ျပန္ထြက္လာတဲ့ ေႏြတညမွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ႏိုင္း၀င္းေဆြရဲ႕ ကိုယ္ေရးအက်ဥ္းကို ျပန္ေဖာ္ျပလိုက္ပါတယ္။

Untitled-1

ႏိုင္၀င္းေဆြ (၁၉၄၁-၁၉၉၅)

ႏိုင္၀င္းေဆြအား အဘ ဦးဖိုးျမိဳင္ အမိ ေဒၚဖြားဆိုင္တို႔မွ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္တြင္ ေတာင္ငူအပိုင္၊
ကၽြန္းကုန္းတိုက္နယ္၊ ခ်င္းကုန္းေက်းရြာတြင္ ေမြးဖြားခဲ့သည္။
မိဘမ်ားမွာ လယ္သမားမ်ား ျဖစ္ၾကျပီး ေမြးခ်င္းငါးဦးအနက္စတုထၳသားျဖစ္သည္။ အမည္ရင္းမွာ ဦးေမာင္ေက်ာ္ျဖစ္သည္။

ေခ်ာင္းျဖဴေက်းရြာ(မႏၱလာေက်ာင္း)၌ ၄တန္းအထိ ပညာသင္ၾကားခဲ့ျပီး၊ အလယ္တန္းပညာကိုကၽြန္းကုန္းရြာ၊ စက္ရံုအလယ္တန္းေက်ာင္းတြင္
၇ တန္းအထိ ဆက္လက္သင္ယူခဲ့ျပီး ေရတာရွည္ျမိဳ႕ အ.ထ.က. ေက်ာင္းမွ ၁၀တန္းေအာင္ျမင္ခဲ့သည္။ ၁၀တန္းေအာင္ျမင္ျပီးေနာက္ ျမန္မာ့မီးရထားဌာန၊ ေညာင္ေလးပင္ဘူတာ၌၀င္ေရာက္ အမႈထမ္း ခဲ့သည္။

ာေပနယ္သို႔ ၁၉၆၆ ခုႏွစ္ ဧျပီလ ရႈမ၀မဂၢဇင္း၌
မဟူရာေမတၱာ အခန္းဆက္၀တၳဳရွည္ျဖင့္ စတင္ ၀င္ေရာက္ခဲ့ျပီး
ထိုစာမူျဖင့္ပင္ ေက်ာ္ၾကားေသာပင္ကိုဟန္ ၀တၳဳေရးဆရာတစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့သည္။

သူ၏ထင္ရွားေသာ စာေပလက္ရာမ်ားမွာ မဟူရာေမတၱာ၊ ေႏြတည၊
မသိန္းရွင္ဆီပို႔ေပးပါ၊ ျမစပယ္ရံု၊ ညအေသၤေခ်၊ ႏိုးတစ္၀က္အိပ္မက္၊
အခ်စ္ည၊ ေရဆန္လမ္း၊ ဘ၀စာမ်က္ႏွာမ်ား (၁)၊ (၂) စသည္တို႔ျဖစ္ၾကသည္။

ဘ၀သရုပ္ေဖာ္ စာေပျဖင့္ ေက်ာ္ၾကားခဲ့ေသာ သူ၏ စာေပလက္ရာမ်ားမွာ
၁၉၇၅ခုႏွစ္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အဆက္ျပတ္ခဲ့ျပီး ၁၉၉၅ခုႏွစ္တြင္
ရပ္ေ၀းတစ္ေနရာ၌ ကြယ္လြန္သြားေၾကာင္း သတင္းရရွိခဲ့သည္။

သူ၏စာေပလက္ရာမ်ားကို ျပန္လည္ရွာေဖြေဖာ္ျပရန္
သူ၏စာေပေရာင္းရင္းမ်ားမွ ဆက္လက္ ၾကိဳးပမ္းလ်က္ရွိပါသည္။

ျပန္ထြက္လာခဲ့တဲ့ ေႏြတညမွာ ပါလာခဲ့တဲ့ ႏိုင္၀င္းေဆြရဲ႕ ကိုယ္ေရးအက်ဥ္း ျဖစ္ပါတယ္။ ျပန္ထြက္ စာအုပ္မွာ အမွာစာတစ္စံုတရာမပါရွိခဲ့တာကေတာ့ စိတ္မေကာင္းစရာပါပဲ။ ေႏြတညကို ၁၉၇၁ ခုႏွစ္က ပန္းစံုျမိဳင္စာေပကေန ပထမအၾကိမ္ထုတ္ေ၀ထားခဲ့ျပီး ၁၉၇၅ခုႏွစ္မွာေတာ့တမာျမိဳင္စာေပကေန ဒုတိယအၾကိမ္ထြက္ထားခဲ့ပါတယ္။ ဒီစာအုပ္ကေတာ့ တတိယအၾကိမ္ျပန္ထြက္လာတဲ့ စာအုပ္ျဖစ္ပါတယ္။

Untitled-4

ေမာင္လူေအးသို႕ အမွတ္တရ၊ သိပၸံေမာင္၀ လက္ေရး

3
Filed under စာေပ

IMG_0140

IMG_0137

IMG_0136

- photo by ေတာေက်ာင္းဆရာ

ဖတ္မိခဲ့ေသာ စာအုပ္မ်ား

3
Filed under စာေပ

ေတာေက်ာင္းဘေလာ့မွာ စာအုပ္ေတြအေၾကာင္း မေရးျဖစ္တာ အေတာ္ၾကာပါျပီ။ ကၽြန္ေတာ့္ အေနနဲ႕ တစ္ပတ္ကို အနည္းဆံုး စာအုပ္ေလးငါးအုပ္ေတာ့ ဖတ္ျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိန္ျပႆနာ ေၾကာင့္ ျပန္မရွဲႏိုင္ခဲ့တာပါ။ ဒီလိုေနရာက ကိုမိုးဆတ္ရဲ႕ ဘေလာ့မွာ Booknotes ဆိုျပီး ပို႔စ္ေလးတစ္ခုတက္လာတာကို သတိထားမိလိုက္ပါတယ္။ သူလည္း စာအေတာ္ဖတ္တဲ့သူပါ။ သူေရးထားတဲ့ ပိုစ့္ကို ကၽြန္ေတာ္ သေဘာက်သြားပါတယ္။ ေတြ႕သမွ်လူေတြကို စာဖတ္ပါလား။ စာမွမဖတ္တာကိုးလို႕ ေျပာေနမယ့္အစား ကၽြန္ေတာ္တို႕ေတာ့ ဒီစာအုပ္ေတြဖတ္ျဖစ္ခဲ့တယ္။ ဒီစာအုပ္ေတြအေပၚ ဒီလိုျမင္တယ္။ ခင္ဗ်ားတို႕လည္း စိတ္၀င္စားရင္ ဖတ္ၾကည့္ပါလားဆိုတဲ့ က႑ေလးလုပ္ဖို႕ စဥ္းစားမိပါတယ္။ ဖတ္ေနသမွ် အားလံုးမဟုတ္ေတာင္ စိတ္ထဲေရာက္လာတဲ့ စာအုပ္ေတြ အေၾကာင္းေပါ့။ အျမည္းအေနနဲ႕ပဲ ေရးပါမယ္။ စိတ္ပါရင္ အရွည္ေရးပါမယ္။ အခုဒီပိုစ္မွာေတာ့ ကိုမိုးဆတ္တင္ထားတဲ့ Booknotes ဆိုတဲ့ ပိုစ့္က စာအုပ္သံုးအုပ္အေၾကာင္း အရင္တင္ေပးလိုက္ပါမယ္။ စာဖတ္ျခင္းျဖင့္ ေပ်ာ့္ေမြ႕သူမ်ား အဆာေျပႏိုင္ၾကပါေစ။

- ေတာေက်ာင္းဆရာ

ေဌးဦးေက်ာ္ `အနာဂတ္သမိုင္း´

(ပ-ႀကိမ္၊ ၂၀၀၅ဇြန္၊ မုံေရြး၊ ၇၀၀)

သိပၸံ ၀တၳဳေတြရဲ႕ အားသာခ်က္၂ခု အျဖစ္ ႀကိဳက္တဲ့ကိစၥကုိ ႀကိဳက္သလိုသေရာ္ႏိုင္တယ္။

(ေရာဘတ္ရွက္ကေလးရဲ႕ ၀တၳဳေတြကုိ သတိရမိတယ္) ထူးျခားတဲ့အေတြးကုိ ေဖာ္ျပႏုိင္တယ္လုိ႔ ဆုိထားပါတယ္။ ၀တၳဳေတြအားလုံးကုိ သိပၸံ ၀တၳဳေတြခ်ည္းပဲလုိ႔ေတာ့ သတ္မွတ္လုိ႔ မရေလာက္ပါဘူး ေခတ္ေဟာင္း ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ဟာ စိတ္ပညာ၀တၳဳ ျဖစ္ၿပီး ေရႊဆည္းဆာဟာ အနာဂတၳႎ ၀တၳဳလုိ႔ပဲ သတ္မွတ္ရမွာပါ။ မုံေရြးအေနနဲ႔ သိပၸံေရာဂါ ထတာကုိ ခဏဖယ္ထားၿပီး တျခားက်ယ္ျပန္႔တဲ့ေခါင္းစဥ္တပ္ခဲ့ရင္ ဒီထက္ပုိက်ယ္ျပန္႔တဲ့ ပရိသတ္ဆီ ေရာက္မယ္ထင္ပါတယ္ (ကၽြန္ေတာ္ေတာင္ေက်ာ္အေပၚ စာေေပေလာက မုံေရြးစာအုပ္ျပပြဲမွာ ၂၀၀ ပုံထဲက ရလုိ႔ ဖတ္ျဖစ္တာပါ)

၀တၳဳတစ္ပုဒ္ျခင္းအေနနဲ႔ေတာ Chicken Soup for Soul လုိစာမ်ိဳး (ဘယ္သူေနသင့္သလဲ)နဲ႔ Sci-fi ဆရာႀကီးေတြျဖစ္တဲ့ ေရာဘတ္ရွက္ကေလးနဲ႔ အဆီေမာ့တုိ႔ရဲ႕ သေရာ္စာေကာင္း ၂ ပုဒ္လည္း ပါတာေတြ႕ရပါတယ္။

ဦးႏု`ငါးႏွစ္ရာသီ ဗမာၿပည္`(ဘေမာ္နဲ႔ေမာင္ႏု)

(တ-ႀကိမ္၊ ၂၀၁၀ ဇန္န၀ါရီ၊ ရတနာပုံ၊ ၂၀၀၀)

ဘေမာ္ႀကိဳမသိႏုိင္ခဲဲ့တာက ေနာက္ငါးႏွစ္ၾကာရင္ ေမာင္ႏု ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ျဖစ္မယ္ဆုိတာပဲ။ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ေတာင္မွ တကယ္လြတ္လပ္တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ပထမဆုံး ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ၊ ဘေမာ္လုိ နာမည္ခံမဟုတ္ပဲ တကယ့္အာဏာရွင္ျဖစ္ခဲ့တယ္ ဘေမာ္ကေျပာတယ္ `ႏုိင္ငံေရးဆုိတာ အဖ်က္နဲ႔ ႀကီးပဲ ျပီးတာမဟုတ္ဘူး၊ အလုပ္ကရွိေသးတယ္၊ ကုိယ္တုိ႔တေတြဆုိတာလည္း ေနာက္ကုိ အၾကာႀကီးလုပ္ႏုိင္ေတာ့မယ္ မဟုတ္ဘူး၊ ေနာက္ဆုိရင္ ဗုိလ္ေအာင္ဆန္းတုိ႔၊ သခင္သန္းထြန္းတို႔၊ သခင္ႏုတုိ႔ပဲရွိေတာ့တယ္´ဆုိတဲ့စကား(စာ-၈၂)အရေတာ့ ဘေမာ္ရဲ႕ အနာဂတ္ ဗမာ့ႏုိင္ငံေရးvision က ေတာ္ေတာ္ေကာင္းတယ္လုိ႔ ဆုိရမယ္။

ပုိစိတ္၀င္စားဖုိ႔ေကာင္းတာက `အဲဒီေတာ့ အလုပ္သေဘာကုိ ခုထဲက စၿပီး အခြင့္ရတဲ့အခါ သင္ၾကစမ္းပါ၊ ကုိယ္ေကာင္းေကာင္း လက္ထပ္သင္ေပးစမ္းပါရေစ´ (စာ-၈၂)ဆုိတာပါပဲ ေမာင္ႏုက ဘေမာ္ရဲ႕ ကက္ဘိနက္ထဲမွာ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီး (Secretary of State ဆုိတာႏုိင္ငံေရးမွာ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ၿပီးရင္ အျမင့္ဆုံးလုိ႔ ယူဆၾက)၀င္လုပ္ရင္း ဘာေတြသင္ျဖစ္၊ consciously or unconsciously observe လုပ္ျဖစ္ခဲ့သလဲ၊ ေနာင္အထြတ္အထိပ္ေရာက္တဲ့အခါ ဘာေတြမ်ား ျပန္ apply လုပ္ခဲ့ေလမလဲဲဆုိတာ စိတ္၀င္စားမိပါတယ္။

ဘေမာ္ရဲ႕ လူမႈဆက္ဆံေရး ပရိယာယ္ (စာ-၇၆)၊ ႏုိင္ငံေရးပရိယာယ္ (စာ-၁၇၅)ေတြသာမက ဘေမာ္ရဲ႕ စြတ္တရြက္ႏုိင္တာ (စာ-၁၂၃နဲ႔ စာ-၁၄၀)၊ လြယ္လြယ္နဲ႔ အေလွ်ာ႔မေပးတတ္တာေတြ ေလးစားသေဘာက်ေၾကာင္း ေမာင္ႏုရဲ႕ စာထဲမွာ ေပၚလြင္သလို သူ႕အေပၚ influence ျဖစ္ခဲဲ့မွာလည္း အေသအခ်ာပါပဲ။

Myanmar: Life After Nargis (Pavin Chachavalpongpun & Moe Thuza)

(First ed., 2009, ISEAS)

နာဂစ္အေသအေပ်ာက္စာရင္းနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ပြန္ဂ်ာကုိပဲ ကုိးကားထားတယ္ ေသ=၈၄၅၃၇ ၊ေပ်ာက္=၅၃၈၃၆ (Restoring Family Link တို႔ ၊ Tracing တို႔ လုပ္တဲ့ အင္ဂ်ီအိုေတြက ေပ်ာက္စာရင္းထဲက ဘယ္ေလာက္ေတာ့ ျပန္ေတြ႕ၿပီဆုိတာေလးေတာ့ စူးစမ္းသင့္ၾကတယ္ )

က်ပ္ဘီလီယံေပါင္း ၄၅၀၀ ပ်က္စီး ဆုံးရႈံး(damage & losses)တယ္လုိ႔ ၂၀၀၈ ေမ ၂၅ ဆီဒုိးနားမွာလုပ္တဲ့ Pledging Conference မွာ PM ေျပာတာကို ကိုးကားၿပီး ေဖာ္ျပထားတယ္ (damage ကရုပ္၀တၳဳပ်က္စီးသြားတာျဖစ္ၿပီး lossesက စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေတြ႕ ေလ်ာ့က်သြားတာလုိ႔ ရွင္းထားတယ္)

World Bank က ၁၉၈၀ တည္းက လုပ္လာတဲ့ Paddy I နဲ႕ II ပေရာဂ်က္ေတြ နာဂစ္ထဲပါသြားတယ္လို႔ ေဖာ္ျပထားတယ္။

တိရိစၧာန္ေကာင္ေရ ၂ သိန္းေသတယ္ (ရွိတဲ့ ကၽြဲတ၀က္နဲ႔ ႏြားေလးပုံတစ္ပုံ ေလွ်ာသြားတယ္) အမိုးအကာ ၅၇ရာႏႈန္းလုံး၀ပ်က္စီးတယ္ ဘာမွမျဖစ္တာ ၂ရာႏႈန္းပဲရွိတယ္ အိမ္ေထာင္စု ေလးသိန္းခြဲရဲ႕ အမိုးအကာကုိ ျပန္ျပင္ဖုိ႔လိုတယ္။

ပြန္ဂ်ာဆုိတဲ့ နာဂစ္စစ္တမ္းႀကီးလုပ္တာ ေဒၚလာတစ္သန္းကုန္တယ္ လူ ၃၀၀ ေက်ာ္သုံးတယ္ ၂၀၀၈ ဇြန္ ၅ကေန ၂၉ထိ ၾကာတယ္။

စာအုပ္မွာ အဓိက ေဖာ္ျပထားတာက GOM နဲ႔ အလွဴရွင္ေတြ၊ ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕ေတြ (UN အပါအ၀င္) ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္္ (Coalition of Mercy လုိ႕သုံးထားတယ္) ႏုိင္ေအာင္ ၀င္ေလွာ္ေပးရတဲ့ အာဆီယံရဲ႕ အခန္းက႑ပဲ ၊ သူတို႔လည္း ေလွာ္သာေလွာ္တာ စစခ်င္း ေဒၚလာသြင္းခြင့္မရလုိ႔ ထုိင္းသံရုံးကေန ပုိက္ဆံေခ်းပီး အလုပ္စခဲ့ရတယ္ (စာ-၇၄-၇၅)

ယူအင္န္ဒီပီက ကယ္ဆယ္ေရးအခ်ိန္ကုိ ၂၀၀၉ဧၿပီထိ သတ္မွတ္ခဲ့ၿပီး ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး ကာလကုိ ေလးႏွစ္သတ္မွတ္ခဲ့တယ္

နာဂစ္က အာဆီယံအတြက္ အက်ိဳးရွိခဲ့တယ္ စာအုပ္နိဂုံး(စာ-၁၀၆)မွာ Perfect Storm လုိ႔ေတာင္ ဆုိထားေသး နာဂစ္ေၾကာင့္ အာဆီယံဟာ Disaster Management နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ လုပ္ႏုိင္ကုိင္ႏုိင္ရွိတယ္ဆုိတာ ျပႏုိင္ခဲ့တယ္ Coordinating Response နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ အေတြ႕အႀကံဳအမ်ားႀကီးရတယ္ သူ႕ရဲ႕ AHA (ASEAN Humanitarian Assistance) ရုံးကုိလည္း အသက္၀င္ေအာင္ လုပ္ႏုိင္ခဲ့တယ္။

GOM အေနနဲ႔လည္း နာဂစ္မွာ အခြင့္အေရးေကာင္းေတြကုိ လက္လြတ္ခဲ့တယ္လုိ႔ ေ၀ဖန္ထားတယ္ (စာ-၈၁) သတင္းစာေတြမွာ မုန္တုိင္းၿပီးၿပီးခ်င္း နာဂစ္ေဒသေတြကုိ သြားးၿပီး လွဴဒါန္းမႈေတြ လုပ္ခ့ဲတဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ အခန္းက႑ကုိ မေဖာ္ျပပဲထားခဲ့တာဟာ ျပည္သူေတြနဲ႔ ႏုိင္ငံတကာရဲ႕အျမင္မွာ ေတာ္တည့္မွန္ကန္စြာ သရုပ္ေဆာင္ျပႏုိင္မယ့္အခြင့္အေရးကုိ ဆုံးရႈံးခဲ့တာပဲလုိ႕ သုံးသပ္ထားတယ္။

ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ GOM ဟာ ကယ္ဆဲေရးလုပ္ငန္းေတြကုိ mismanage လုပ္ေနတယ္လုိ႔ ထင္ျမင္ခံစားမိေစျခင္းျဖင့္ သူ႕ရဲ႕ legitimacy ကုိ ေတာက္ပေစမယ့္ အခြင့္အေရးကုိလည္း လက္လြတ္ခံခဲ့တယ္လုိ႔ ထပ္ၿပီး သုံးသပ္ထားတယ္။

- ကိုမိုးဆတ္ရဲ႕ ကမ္းယံ ဘေလာ့မွ ျပန္လည္ေဖာ္ျပသည္။