(၁)
ေတြ႕ေနၾက၊ ျမင္ေနၾက ဇာတ္လမ္းေတြထဲက ခြဲထြက္မႈလမ္းေၾကာင္းတစ္ခုကို ပီတာဂ်က္ဆင္က စမ္းသပ္ျပလိုက္ပါျပီ။ ေအာင္ျမင္ႏိုင္မလား၊ မေအာင္ျမင္ႏိုင္လား ဆိုတာထက္ The Lovely Bones ဇာတ္ကားရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္နဲ႕ ျပကြက္ေတြကေတာ့ သိပ္ေကာင္းလြန္းခဲ့ပါတယ္။ ပီတာဂ်က္ဆင္အေနနဲ႕ ဒီလိုဇာတ္ကားမ်ိဳးကို ရိုက္ျပႏိုင္ခဲ့တာဟာ The Lord of the Rings ဇာတ္ကားေတြကိုဖန္တီးခဲ့တဲ့ အခ်ိန္ကထက္ ပိုျပီးေတာ့ လူၾကီးဆန္မႈကို ျပခဲ့တာ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ အရိုင္းဆန္တဲ့ ျဖစ္ရပ္တစ္ခုကို သိမ္သိမ္ေမြ႕ေမြ႕နဲ႕ လိုရင္း ေရာက္ေအာင္ ေျပာျပသြားႏိုင္ခဲ့ျခင္းပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
Titanic ဇာတ္ကားနဲ႕ ဂ်ိမ္းစ္ကင္မရြန္က ေအာ္စကာဆု (၁၁) ဆုထားခဲ့ပါတယ္။ ပီတာဂ်က္ဆင္ကလည္း The Lord of the Rings: The Return of the King ဇာတ္ကားနဲ႕ ေအာ္စကာ (၁၁) ဆုရထားခဲ့ပါတယ္။ ၂၀၀၉ခုႏွစ္ေႏွာင္းပိုင္းကာလမွာ ဂ်ိမ္းကင္မရြန္ရဲ႕ Avatar ဇာတ္ကားထြက္လာတယ္။ သူ႔ေနာက္မွာေတာ့ The Lovely Bones ဇာတ္ကား ထြက္လာ ခဲ့ပါ တယ္။ ဂ်ိမ္းစ္ကင္မရြန္ ဇာတ္ကား ေလာက္ လူၾကိဳက္မမ်ားႏိုင္၊ ၀င္ေငြမမ်ားႏိုင္ေပမယ့္ ပီတာဂ်က္ဆင္ရဲ႕ ဇာတ္ကားကို ပိုၾကိဳက္ခဲ့၊ ပိုသေဘာက်မိခဲ့တယ္လို႔ပဲ ေျပာရမွာျဖစ္ပါတယ္။
(၂)
အသက္ ၄၈ ႏွစ္အရြယ္ရွိျပီျဖစ္တဲ့ နယူးဇီလန္ႏိုင္ငံသား ပီတာဂ်က္ဆင္ရဲ႕ဇာတ္ကားေတြကို သိပ္မၾကိဳက္ခဲ့တာမို႕သူ႔ဇာတ္ကားေတြကိုအေ၀းၾကည့္၊ၾကည့္ျမင္အေနနဲ႕ပဲ ၾကည့္ေလ့ရွိပါ တယ္။
ဒီႏွစ္ပိုင္းထဲမွာေတာ့ ပီတာဂ်က္ဆင္နဲ႕ သက္ဆိုင္တဲ့ ဇာတ္ကားႏွစ္ကား ထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ ပထမ ဇာတ္ကားကေတာ့ ထုတ္လုပ္သူအေနနဲ႕ စီစဥ္ခဲ့တဲ့ District 9 ဇာတ္ကားျဖစ္ပါတယ္။ ဒီဇာတ္ ကားလည္း ေကာင္းခဲ့ပါတယ္။ လိုရင္း ေရာက္ခဲ့တယ္လို႕ ဆိုႏိုင္ပါတယ္။ ဒီေနာက္ မွာေတာ့ ကိုယ္တိုင္ ဒါရိုက္တာလုပ္၊ ထုတ္လုပ္သူလုပ္ျပီး The Lovely Bones ဇာတ္ကား ထြက္လာခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအေနအထားကို ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ ပီတာဂ်က္ဆင္ အေနနဲ႕ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္မတိုင္ခင္က အေနအထားကို နည္းပညာနဲ႕ေပါင္းစပ္ျပီး ျပန္သြားေနျပီ လား လို႔ ေတြးေတာစရာ ျဖစ္ေစခဲ့ပါတယ္။ ၁၉၉၆ ခုႏွစ္နဲ႕ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ မတိုင္ခင္ကာလေတြမွာ ပီတာဂ်က္ဆင္ဟာ The Lord of the Rings ဇာတ္ကားသံုးကားနဲ႕ King Kong ဇာတ္ကား၊ Crossing the Line ဇာတ္ကား စုစုေပါင္း (၅) ကား ထြက္ထားခဲ့ေပမယ့္ ေစ်းကြက္ ၾကိဳက္ဇာတ္ကားေတြအဆင့္မွာပဲ တ၀ဲလည္လည္ ျဖစ္ေနခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
The Lovely Bones ဇာတ္ကားမွာေတာ့ ပီတာဂ်က္ဆင္ရဲ႕ ခံယူခ်က္နဲ႕ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြ ေျပာင္းသြားခဲ့ျပီလားလို႔ ေမးစရာရွိလာပါေတာ့တယ္။
(၃)
အမွန္ေတာ့ ဒီေမးခြန္းဟာ သိပ္ျပီး ေသခ်ာလွတဲ့ေမးခြန္းေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ အေၾကာင္းကေတာ့ ဇာတ္ကားထက္ ဇာတ္လမ္းမူရင္းျဖစ္တဲ့၀တၳဳက ပိုေအာင္ျမင္ထားခဲ့တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ ပဲျဖစ္ပါ တယ္။ စာေရးဆရာမ Alice Sebold ရဲ႕ The Lovely Bones ၀တၳဳဟာ ၂၀၀၂ ခုႏွစ္က ထြက္ရွိထားခဲ့ပါတယ္။ မႈခင္းဇာတ္လမ္း၊ ဒီလိုမွမဟုတ္ လူသတ္ ဇာတ္လမ္း အျဖစ္အပ်က္ တစ္ခုကို ေက်ာရိုးယူခဲ့တဲ့ ဒီဇာတ္ကားဟာ နံပါတ္(၁) အေနနဲ႕ ဇာတ္လမ္းပိုင္း စိတ္၀င္စားမႈကို ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ပါတယ္။ နံပါတ္(၂) အခ်က္ကေတာ့ ဇာတ္လမ္းမွာ ဆင္ခဲ့တဲ့ ဇာတ္ကြက္ အေန အထား ေတြပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ လြယ္မလိုနဲ႕ နက္နဲခက္ခဲမႈတစ္ခုကို ဆြဲကိုင္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ သိပ္ကို အႏၱရယ္ၾကီးတဲ့ တင္ျပမႈကို မေၾကာက္မလန္႔ဖန္တီးလိုက္တာလည္းျဖစ္ပါတယ္။ စာအုပ္မွာ ပံုေဖာ္မႈအရ ဇာတ္လမ္းပိုင္းမွာ ေအာင္ျမင္ခဲ့ေပမယ့္ ျပႆနာေတြ၊ ေမးခြန္း ထုတ္မႈေတြ၊ အျငင္းပြားဖြယ္ရာေတြနဲ႔ စာအုပ္ထြက္ျပီးစမွာပဲ ပြက္ေလာရိုက္သြားခဲ့ပါတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ဒီစာအုပ္ကေတာ့ ေရာင္းအားစာရင္း၀င္ စာအုပ္တစ္အုပ္ ျဖစ္သြားခဲ့တာေတာ့ အမွန္ပါပဲ။
အသက္(၄၆) ႏွစ္အရြယ္ရွိျပီျဖစ္တဲ့ အေမရိကန္စာေရးဆရာမ Alice Sebold ဟာ Lucky (1999)၊ The Lovely Bones (2002) ၊ The Almost Moon (2007) စာအုပ္သံုးအုပ္ ေရးသားထားခဲ့ျပီး သံုးအုပ္လံုး နာမည္ေက်ာ္ထားခဲ့ပါတယ္။
The Lovely Bones မူရင္း၀ထၱဳစာေရးသူက ဆြဲေဆာင္ထားခဲ့တဲ့ ဖမ္းစားမႈကိုပဲ ပီတာဂ်က္ဆင္က အာရံုက်ခဲ့ပံု ရပါတယ္။ မႈခင္းဇာတ္လမ္း၊ လူသတ္ဇာတ္လမ္း စတာေတြက သာမန္ပရိသတ္အမ်ားစုရဲ႕ သည္းေျခၾကိဳက္ပါပဲ။ ဒီအခ်က္အျပင္ ေနာက္ထပ္ စိတ္၀င္ စားစရာတစ္ခုနဲ႕ ဇာတ္လမ္းကို ခ်ိတ္ဆက္တယ္။ မူရင္းစာေရးဆရာရဲ႕ ဖန္တီးမႈကေတာ့ အေရးအသားမွာ အားသာခ်က္ယူခဲ့ပံုရပါတယ္။ ပီတာဂ်က္ဆင္ကေတာ့ မူရင္းစာေရးသူ တင္ျပခဲ့တဲ့ အားသာခ်က္ကို အျပနဲ႕ အသစ္ျမင္ဖန္တီးလိုက္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတစ္ခုက ၀တၳဳနဲ႕ ရုပ္ရွင္မွာ ကြဲလြဲမႈျဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။
အဲတာကေတာ့ “ေကာင္းကင္ဘံုဖန္တီးမႈ” ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။
(၄)
၁၉၇၃ ခုႏွစ္အခ်ိန္ကို ဇာတ္ကားမွာ ေနာက္ခံတည္ခဲ့ပါတယ္။ အိမ္နီးနားခ်င္းတစ္ေယာက္ရဲ႕ သတ္ျဖတ္မႈကို ခံလိုက္ရတဲ့ ၁၄ႏွစ္အရြယ္မိန္းကေလး တစ္ေယာက္ (ဆယ္လမြန္ငါးေလး ေတြကိုႏွစ္သက္ခဲ့တာမို႔ Susie Salmon လို႔အမည္ရွိခဲ့တယ္) ရဲ႕အျဖစ္အပ်က္ဟာ ဇာတ္လမ္းရဲ႕ အဓိက ဆင္ကြက္ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္ကိုတည္ကြက္လုပ္ျပီး The Lovely Bones ဇာတ္လမ္းကို သိုင္း၀ိုင္းဖန္တီးလိုက္ပါတယ္။
ဆိုၾကပါစို႔။ လူသတ္မႈခင္းဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ရဲ႕ ပံုမွန္အသြားအလာအရဆိုရင္ ေကာင္မေလး ေသတဲ့ ကိစၥကို ရဲက စိတ္လႈပ္ရွားစြာေဖာ္ထုတ္မယ္။ အက္ရွင္ေတြပါမယ္။ အဆံုးသတ္မွာ လူသတ္တရားခံကို ေတြ႕ရွိျပီး ဖမ္းဆီးလိုက္ႏိုင္မယ္။ ဒါဟာ ဒီေန႔အေမရိကန္ လူသတ္ မႈခင္းဇာတ္လမ္းေတြမွာ ေတြ႔ေနက်၊ ျမင္ေနက် ဇာတ္လမ္း၊ ဇာတ္ကြက္ အမ်ားစုပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ Lovely Bones မွာေတာ့ ဒီဇာတ္လမ္းက ခြဲထြက္လိုက္ပါတယ္။
ေကာင္မေလးကေကာင္းကင္ဘံုေရာက္သြားတယ္။ နယူးေယာက္တိုင္းမ္ကေတာ့ ေကာင္မေလး ေရာက္သြားတဲ့ေနရာဟာ ေကာင္းကင္ဘံုရဲ႕ အစပ္နားလို႔ဆိုတယ္။ ေလာ့အိန္ဂ်လိစ္တိုင္းမ္ ရဲ႕ေ၀ဖန္မႈထဲမွာေတာ့ ကမာၻေျမနဲ႕ ေကာင္းကင္ဘံုအၾကားက အျပာေရာင္မိုးကုတ္စက္၀ိုင္း တစ္ေနရာလို႕ ဆိုခဲ့ပါတယ္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေကာင္မေလးဟာ ေကာင္းကင္ဘံုသို႔ သြားရာ အရပ္တစ္ေနရာကို ေရာက္ရွိသြားျပီး မိသားစုနဲ႕ ဆက္သြယ္ဖို႔ၾကိဳးစားခဲ့တာျဖစ္ပါတယ္။
ပီတာဂ်က္ဆင္ဟာ အေရွ႕တိုင္းအယူအဆကို ယူျပီး ဇာတ္ကားကို ဖန္တီးခဲ့ေလသလားလို႔ ထင္စရာ ရွိခဲ့ပါတယ္။ သူတင္ျပခဲ့တဲ့ ဇာတ္ကြက္ေတြဟာ အေရွ႕တိုင္းက ဘာသာဓေလ့ ယံုၾကည္မႈေတြနဲ႕ ေသြဖယ္ခဲ့ျခင္းမရွိခဲ့ပါဘူး။ ေသလြန္ျပီးေနာက္လူတစ္တစ္ေယာက္ဟာ သူဘယ္ကို ေရာက္ေနသလဲ ဆိုတာကို စဥ္းစားေနတုန္းမွာ သူဟာ ေသလြန္ခဲ့ျပီဆိုတာကို သတိမထားခဲ့မိတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြ အမ်ားအျပားရွိေနမွာပါပဲ။ ေမ်ာသြားခဲ့ရင္းလည္း ေမ်ာသြားစဥ္ ခဏ၊ အမွန္တကယ္ေသဆံုးသြားျပီ ဆိုရင္လည္း ေသဆံုးသြားျပီး အစျဖစ္စဥ္ ခဏ၊ဒါေတြကို ခြဲျခားျပဖို႔ဆိုတာ သိမ္ေမြ႕နက္နဲခက္ခဲ လွတာအမွန္ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အေရွ႕တိုင္းဘာသာ အယူအဆအေတာ္မ်ားမ်ားမွာေတာ့ ဒီအခ်က္ေတြကို သရုပ္ခြဲျပတဲ့ အခ်က္ေတြအမ်ားၾကီး ရွိေန ခဲ့ ပါတယ္။
ဘယ္လိုေနရာမယ္မွန္းမသိ။ ဘာေတြျဖစ္ေနတယ္မသိ။ ေကာင္းကင္ဘံုက အျဖစ္အပ်က္ေတြ။ အစရွိတဲ့ ေဖာ္က်ဴးခ်က္ေတြနဲ႕ဇာတ္ကားမ်ားစြာဟာ ေရွ႕မွာထြက္ထားခဲ့ဖူးတာေတာ့ သတိထား စရာပါပဲ။ Heaven (1987, Diane Keaton) , Heaven (1998, Scott Reynolds)Heaven (1997, Tracey Moffatt), Heaven (2002, Tom Tykwer) ,Cennet (Biray Dalkiran) စတဲ့ဇာတ္ကားေတြ ျဖစ္ျပီးေတာ့ ပီတာဂ်က္ဆင္ကေတာ့ ေကာင္းကင္ဘံုကို လံုးလံုလ်ားလ်ား မေရာက္ခင္၊ လူ႔ဘ၀က ထြက္ခြာစအခ်ိန္ ၾကားကာလတစ္ခုကိုသာ ေျပာဆိုခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
(၅)
ဇာတ္ကားရဲ႕ အလွည့္အေျပာင္းတစ္ခ်ိဳ႕ကိုၾကည့္လိုက္ရင္ ဗုဒၶဘာသာ အယူအဆအရကံ၊ ကံရဲ႕ အေၾကာင္းတစ္ရားဆီကိုသာ ေရာက္မွာသာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအခ်က္မွန္၊ မမွန္ဆိုတာကိုလည္း ဇာတ္ကားမွာေတြ႕ရမယ့္ ဇာတ္၀င္ခန္းေတြက သက္ေသခံပါလိမ့္မယ္။ အထူးသျဖင့္ ဇာတ္ကားေခါင္းစဥ္ဟာ “ေမတၱာအားျဖင့္ ခ်ိတ္ဆက္မႈ” ဒါကိုယူခဲ့ပံုရပါတယ္။ တစ္ေယာက္ နဲ႕တစ္ေယာက္၊ သားအမိျဖစ္ေစ၊ ခ်စ္သူ၊ မိတ္ေဆြ၊ သူငယ္ခ်င္း၊ ေဆြမ်ိဳး စသျဖင့္ ဘယ္လိုပင္ ကြဲျပားပါေစ၊ တစ္ေယာက္နဲ႕တစ္ေယာက္နဲ႕ ခြဲခြာေနရတဲ့ အခါမွာ စိတ္ခ်င္းဆက္ႏႊယ္မႈ ဆိုတာကို ၾကံဳဖူးၾကမွာပါ။ ဥပမာအားျဖင့္- အေ၀းတစ္ေနရာမွာ ေရာက္ေနတဲ့ သားတစ္ေယာက္ကို အေ၀းတစ္ေနရာကေန လူ႔ေလာကကိုစြန္႔ခြာသြားတဲ့ မိခင္က အိပ္မက္ ထဲမွာ လာႏႈတ္ဆက္သလိုကိစၥေတြ ဆိုတာကို ၾကားဖူး၊ ၾကံဳဖူးေလ့ရွိပါတယ္။ အိပ္မက္တုန္း ခဏေတာ့ အိပ္မက္သာျဖစ္ေၾကာင္း သိထားေပမယ့္၊ ေနာက္တစ္ေန႔၊ ဒါမွမဟုတ္ ဖုန္းတစ္ေခၚ ကာလအတြင္းမွာ အိပ္မက္တဲ့အခ်ိန္နဲ႕ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ မိခင္ျဖစ္သူက လူ႕ေလာကကို စြန္႔ခြာသြားခဲ့ျပီဆိုတာကို သိရွိလိုက္ၾကသလိုမ်ိဳးပါ။ အျခားေသာ အေၾကာင္းတိုက္ဆိုင္မႈ မ်ားစြာလည္း ရွိေနဦးမွာပါ။ ဒီဇာတ္ကားမွာ အဲဒီသေဘာေတြပါခဲ့ပါတယ္။
စိတ္လႈပ္ရွားဖြယ္ဇာတ္လမ္း၊ စိတ္ကူးယဥ္ဆန္မႈ၊ ဆယ္ေက်ာ္သက္ခ်စ္ျခင္းေမတၱာ၊ မိသားစုေမတၱာ၊ စတာေတြနဲ႕ ရွိထား၊ ျပထားျပီးျဖစ္တဲ့ ဇာတ္လမ္းပံုစံမ်ိဳးျဖစ္ေပမယ့္ ဇာတ္လမ္းအခ်ိတ္အဆက္ေတြကို ဟာကြက္မရွိတင္ျပသြားခဲ့တာကေတာ့ ဇာတ္ကားရဲ႕ အားသာခ်က္တစ္ခုပဲျဖစ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ဇာတ္ကားမွာျပခဲ့တဲ့ ျပကြက္ေတြဟာ ထူးထူးကဲကဲ ခန္းနားေကာင္းမြန္တဲ့ တင္ျပမႈပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီတစ္ခ်က္နဲ႕တင္ၾကည့္ရတာ တန္ပါတယ္။
ဂ်ိမ္းစ္ကင္မရြန္ရဲ႕ Avatar ဇာတ္ကားနဲ႕ေတာ့ မတူပါဘူး။ ေအာင္ျမင္မႈအတူရထားခဲ့တဲ့ ပီတာ ဂ်က္ဆင္နဲ႕ ဂ်ိမ္းစ္ကင္မရြန္ဘယ္သူကပိုရင့္က်က္လာခဲ့သလဲ။ အေျဖထြက္မယ့္ဇာတ္ကားလည္း ျဖစ္ပါတယ္။
